على زمانى قمشه اى
469
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
خواجهء طوسى در آخر شرح اشارات خود كه در قلاع اسماعيليان به سال 640 هجرى تأليف كرده است اشاره به اين مطلب مىكند كه اجبار او در اقامت ميان اسماعيليان تأييد مىكند و ناراحتى و دلتنگى او را از زندگى مىرساند و از دردها و سختىها و آلام او حكايت مىكند و مىگويد : « بيشتر مطالب آن را در چنان وضع سختى نوشتهام كه مشكلتر از آن ممكن نيست و بيشتر آنها را در دورانى همراه با كدورت بال و تشويش خاطر به رشتهء خاطر درآوردهام كه هر جزيى از آن زمان حاوى غصه و عذاب دردناكى بود و پشيمانى و حسرت بزرگى همراه داشت . در جاهايى بودم كه آتش جهنم در هرآن ، در آنها زبانه مىكشيد و آتش گداخته به سرم مىريخت ، و زمانى بر من نگذشت كه چشمايم پر از اشك و خيالم ناراحت و مشوش نباشد و زمانى پيش نمىآمد كه دردم در آن مضاعف نشود و غم و غصهام فزونى نيابد . نمىدانم چرا در دورهء زندگانيم به زمانى برنخوردم كه پر از حادثههايى نبود كه مستلزم پشيمانى دايم است و زندگانى من در بين سپاه غم و عساكر هم مىگذشت . خداوندا مرا از تزاحم امواج بلا و طوفانهاى مشقت و سختى نجات بده ، به حق رسول برگزيدهات و وصى پسنديدهء او ، درود خداوند بر رسول تو و بر وصى او و خانوادهء آنان باد و مرا از آنچه در آن افتادهام فرجى عنايت فرما ، خدايى نيست جز تو و تو ارحم الراحمين هستى » . « 1 » مرحلهء سوم : ابتداى اين مرحله از هنگامى شروع مىشود كه طوسى به هلاكو ملحق شد و پايان آن روزى است كه در كاظمين به سال 672 ه / 1274 م درگذشت .
--> ( 1 ) . اشارات ابن سينا با شرح طوسى و رازى ، ج 2 ، ص 146 ، چاپ مطبعهء خيريهء مصر ، سال 1325 .