على زمانى قمشه اى

42

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

درباره علاقه هارون به جعفر و نفوذ بىمانند او بر خليفه مورخان و نويسندگان سخن بسيار گفته‌اند ، شغل وزارت بيشتر در دست جعفر بود ، به روايتى خليفه او را سلطان لقب داد و نامش را بر سكه‌ها ضرب مىكرد . فضائل اخلاقى و ويژگىهاى برمكيان : از ويژگىهاى آنان سخاوت ، دادگرى ، مردم‌دارى ، سخن‌شناسى ، ادب‌پرور ، شاعر ، سخنور ، ادب‌دان فارسى ، عالم به نظم و نثر فارسى ، سياستمدار ، حكيم ، منجم ، و . . . برمكيان و نهضت علمى : بسيارى از حركت‌ها و پايگاه‌هاى ظهور آن فرهنگ و تمدنى كه در سده 4 ق 10 م يكى از بلندترين قله‌هاى مدنيّت انسان را پديد آورد ، نهضت‌هاى علمى و نهادهايى بود كه از اواسط سده 2 ق و غالبا به دست برمكيان تأسيس شد كه از آن جمله نهضت ترجمه را بايد نام برد ، برخى قرائن حاكى از آن است كه هسته اصلى كتابخانه و مركزى كه بعدا « خزانة الحكمة » يا « بيت الحكمة » نام گرفت در همين روزگار به دست يحيى برمكى بنياد شد . يحيى اوّل كسى بود كه به انديشه ترجمه كتاب المجسطى افتاد و گروهى را مأمور اين كار كرد امّا ترجمه آنان وى را خوش نيامد و ابو حسان و سلّم رئيس بيت الحكمة را مأمور اين كار كرد . چند كتاب كهن ديگر از آثار يونانى چون زيج بطلميوسى براى محمد بن يحيى بن خالد ترجمه يا تفسير شد . برمكيان علاوه بر آثار يونانى به ترجمه آثار ايرانى نيز اهتمام خاص داشتند . فضل بن سهل كتابى از فارسى به عربى برگردانيد كه يحيى را از روانى و رسايى آن ترجمه و تيزفهمى مترجم بسيار خوش آمد ، كتاب كليله و دمنه در 165 ق به دستور برمكيان به قلم عبد اللّه بن هلال اهوازى دوباره ترجمه شد ، و پس از آن سهل بن نوبخت و ابان بن عبد الحميد آن را منظوم ساختند .