على زمانى قمشه اى
354
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
فخر الدّين ماردينى به آموختن حكمت و فلسفه نزد او پرداخت ، دور نيست كه حسام الدّين تيمورتاش ، امير فضلپرور ماردين ابن صلاح را براى تأسيس كتابخانه ماردين به آن شهر فراخوانده باشد ، مدت اقامت او در ماردين معلوم نيست ، امّا شايد براى پيوستن به استاد خود ابو الحكم مغربى كه در آن زمان در دمشق سكنى داشت ، رهسپار آنجا شد ، در موصل امير نور الدّين محمود زنگى او را بسيار نواخت و چون به دمشق رسيد در خانه ابو الفضل اسماعيل بن ابى الوقار پزشك منزل كرد ، وى آخرين سالهاى عمر خود را در دمشق و در ميان دانشمندانى چون ابو الحكم مغربى و ابن ابى الوقار ، و حكيم امين الدّين يحيى بن اسماعيل بياسى به عزّت تمام سپرى كرد تا همانجا درگذشت . ابن صلاح از دانشمندانى بود كه طالبان علم به حضور در مجالس درس او شوق بسيار داشتند ، وى گذشته از دانش وسيع ، زبانى گشاده و بيانى رسا و شيوا داشت ، اگرچه از او با عنوان پزشك نيز ياد شده ، ولى شهرت عمدهء او و نيز معروفيت آثارش بيشتر در رياضيات است ، ابن صلاح با آثار رياضىدانان پيشين به خوبى آشنا بود و چون زبان سريانى مىدانست به ترجمه سريانى آثار رياضى يونانى مراجعه مىكرد ، آثار او را استوار و ويراسته ، و شرح و حواشى انتقادى او را بر كتب ديگران ، باارزش و سودمند دانستهاند . ابو الحكم مغربى مراتب علمى شاگرد برجسته خود را ستوده است . آثار : بيش از 10 اثر از ابن صلاح ياد كردهاند ، برخى از آثار و رسائل او از نظر رياضيات ارزشمند است . 1 . فى كيفية تسطيح الكرى ، رسالهاى است دربارهء چگونگى تصوير كره بر روى صفحه كه امروزه به تصوير « كنجنگارى » موسوم است ، اين رساله شامل دو مقاله است مقاله اول بخش نظرى و مقاله دوم كاربرد آن را در اسطرلاب تشكيل