على زمانى قمشه اى

322

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

نسخهء مورد مراجعهء تقىزاده است ، حروف ابجد نمايندهء پنجمين سال كبيسهء خماسى در هر سه نسخه به روشى فسح ( - فسج - 163 ) ضبط است . 2 . حسن بن حسين بن حسن شاهنشاه سمنانى در شرحى كه در سال 795 هجرى قمرى ( 1393 مسيحى ) بر زيج ايلخانى نوشته سال‌هاى كبيسهء رباعى و خماسى گاه‌شمارى جلالى را تا سال 443 جلالى ضبط كرده است . در جدول مذكور نخستين دويست و نود و پنج سال گاه‌شمارى جلالى بدون تغيير از جدول طوسى نقل شده است و حروف ابجد پنجمين سال كبيسهء خماسى نيز همانند زيج ايلخانى فسح ( - فسج - 163 ) است . منجم مذكور در ادامهء جدول طوسى سالهاى 320 ، 353 ، 396 و 419 را به‌عنوان سال‌هاى كبيسهء خماسى ثبت كرده است و سمنانى نيز دوره‌هاى سى و سه‌ساله و بيست و نه‌ساله را براى برقرارى كبيسه‌هاى خماسى مراعات كرده است . با آنكه اصول محاسبات سمنانى با قاعده‌اى كه از جدول طوسى استخراج شده است مطابقت دارد ، امّا دربارهء نخستين سال كبيسهء خماسى - كه بنا بر محاسبهء وى سال 320 جلالى بوده است - توضيحى بايد داد : سال كبيسهء خماسى 159 در جدول طوسى با سال 320 در جدول سمنانى شرايط مشابهى دارد و در هر دو مورد باقىماندهء محاسبات عدد 39 را نشان مىدهد . باقىمانده 39 39 - 161 / 39 ( 3 + 159 ) باقىمانده 39 78 - 161 / 39 ( 3 + 320 )