است ، اما دركر « 1 » تاريخ ساخت آن را 339 ق / 950 م مىداند و آ . داسكيو « 2 » بر آن است كه اين اسطرلاب در سدهء 12 يا 13 م از روى يك نمونهء قديمى ساخته شده است . احتمالا كهن‌ترين اسطرلابى كه تاكنون باقى مانده ، در 374 ق 984 / م به دست دو برابر اصفهانى به نام‌هاى احمد و محمد بن ابراهيم در اصفهان ساخته شده است . اين اسطرلاب كه به‌رغم كهنگى ، مهارت سازندگانش را به خوبى نشان مىدهد ، در موزهء اشمولين آكسفرد نگهدارى مىشود . اينك از چند اسطرلاب ديگر نيز كه جالب توجه شمرده شده‌اند ، ياد مىشود : 1 . اسطرلاب محمد بن ابى القاسم بن بركان ، ساخته شده در 496 ق / 1103 م . اين اسطرلاب در موزهء تاريخ علم در فلورانس نگهدارى مىشود . 2 . اسطرلاب حامد بن محمود اصفهانى ، ساخته شده در 547 ق / 1152 م . اين نمونه نيز در موزهء تاريخ علم در فلورانس نگهدارى مىشود . 3 . يك اسطرلاب قديمى كه تاريخ ساخت آن معلوم نيست ، ساخته شده در اندلس كه در نورمبرگ نگهدارى مىشود . 4 . اسطرلاب محمد بن سهلى ، كه در 483 ق / 1090 م در والنسيا ساخته شده ، و اكنون در مؤسسهء اسميتسون واشينگتن نگهدارى مىشود . 5 . اسطرلاب احمد بن كمال ، كه ظاهرا كهن‌ترين اسطرلابى است كه در دار الآثار العربيهء بغداد نگهدارى مىشود . تاريخ ساخت آن معلوم نيست ، ولى از نوشته‌هاى آنكه به خط كوفى است ، چنين مىنمايد كه در سدهء 4 ق ساخته شده

--> ( 1 ) . Drecker ( 2 ) . A . daSchio