است . اين تيزىها را مريهاى عضاده خوانند . و در نزديكى دوسر آن ، دو قطعه مربع شكل نصب شده‌اند كه آنها را لبنه ، يا هدفه نامند و به فارسى خشتك نيز گفته مىشود . و در ميان هريك از آن دو سوراخى ريز است به نام سوراخ شعاع كه از درون آنها ستارگان ، يا هر چيز ديگر را مشاهده مىكنند و در برخى اسطرلاب‌ها سطح عضاده به 12 بخش تقسيم شده است كه ساعات معوجه را نشان مىدهد . محور : اين قطعه ميله‌اى است باريك كه قطب نيز ناميده مىشود . ته آن پهن است و در سر آن سوراخى است كه فرس ( اسبك ) در آن جاى مىگيرد . اين ميله از سوراخ‌هاى مركز امّ اسطرلاب ، و مراكز صفحات ، عنكبوت ، عضاده و گاه نيز شاخص عبور مىكند ، به‌طورىكه اين اندام‌ها تنها حركت دورانى در پيرامون محور داشته باشند . فرس : فرس كه آن را به فارسى اسبك مىخوانند ، براى جلوگيرى از جدا شدن صفحات و عنكبوت و عضاده از محور در سوراخ محور جاى داده مىشود . پشت اسطرلاب به‌وسيلهء دو قطر آن ، يكى عمودى كه خط علاقه خوانده مىشود و ديگرى افقى كه خط مشرق و مغرب نام دارد ، به 4 بخش تقسيم شده است . « چهار يك چپ از نيمهء زيرين » را ربع ارتفاع مىخوانند و به 90 بخش تقسيم مىكنند . ربع مقابل آن ، يعنى چهار يك راست از نيمهء زيرين ربع ظل ناميده مىشود . و برحسب تانژانت يا كتانژانت صفر تا ؟ ؟ 90 درجه‌بندى شده است . در برخى اسطرلاب‌ها در زير خط مشرق و مغرب دو مربع نيز رسم شده است . معمولا دو ضلع بيرونى مربع سمت راست به 12 قسمت و دو ضلع بيرونى