23 . رصد خسوف و كسوف بيرونى سه فقره از كسوفات قمريه را [ - خسوف ] « 1 » براى تصحيح و تعيين حركات وسطى و تقويمى قمر رصد كرد : بار اوّل شب شنبه چهاردهم ربيع الآخر سال 393 ه ق در جرجان . بار دوم شب يك‌شنبه سيزدهم شوال 393 ه ق هم در جرجان . بار سوم شب چهارشنبه چهاردهم رمضان 394 ه ق در جرجانيهء خوارزم . « 2 » 24 . مقدار حركت دورى ثوابت براى تعيين مقدار حركت دورى ثوابت كه هر درجه به اختلاف ارصاد ما بين شصت و شش تا هفتاد سال شمسى است ؛ ابو ريحان ستارهء سماك اعزل را در بيست و يكم تيرماه كه آن را روز رام مىگفتند در سال 378 يزدگردى رصد كرد . « 3 » توضيحا سال 378 يزدگردى موافق 388 شمسى و 400 هجرى قمرى است . 25 . تأسيس دولت ساسانيان بيرونى اوّلين كسى است كه تاريخ صحيح دقيق تأسيس دولت ساسانيان

--> ( 1 ) . در قديم گرفتن ماه و خورشيد هر دو را « كسوف » مىگفتند ؛ و قرينهء معينه‌اش اضافهء « شمس » و « قمر » بود ؛ بعدا در مورد ماه‌گرفتگى كلمهء « خسوف » مصطلح گرديد ؛ ابو ريحان موافق همان اصطلاح قديم همه جا « كسوف قمرى » گفته است . ( 2 ) . قانون مسعودى ، ج 2 ، ص 740 - 741 . ( 3 ) . آثار الباقية ، ص 118 .