على زمانى قمشه اى
247
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
امروز موافق است . ترازوى ابو ريحان در نظر اهلفن دقيقتر از ترازوى ارشميدس است . رسالهاى هم در نسب ما بين فلزّات و جواهر معدنى در حجم نوشته كه در فهرست مؤلّفاتش مذكور است . در كتاب الجماهر هم مخصوصا وزن مخصوص فلزات و پارهاى از احجار قيمتى را تعيين كرده است . 5 . قاعدهء نجومى تسوية البيوت ابو ريحان بر خلاف منجّمان ديگر در عمل تسوية البيوت كه از اعمال مهم فن زيج و استخراج تقويم است قاعدهء تازهاى وضع كرد كه آن را مراكز محققه مىگويند ؛ و شرح آن را خود ابو ريحان در قانون مسعودى « 1 » و عبد العلى بيرجندى در شرح بيست باب اسطرلاب بيان كردهاند . رسالهاى هم در اين موضوع در فهرست مؤلّفات ابو ريحان مذكور است به نام كتاب فى استعمال دوائر السّماوات لاستخراج مراكز البيوت . 6 . قاعدهء نجومى مطرح شعاع ابو ريحان در موضوع مطرح شعاع كه مربوط به فن ستارهشناسى و رصد كواكب است قاعدهء اختصاصى از خود برگزيده كه با اصول ستارهشناسى عبد الرّحمن صوفى صاحب صور الكواكب و ديگر منجمان فرق دارد . شرح اين قاعده را هم در قانون مسعودى نوشته « 2 » ؛ رسالهاى هم در اين باب به نام رسالة فى مطرح الشّعاع ثابتا على تغيّر البقاع داشته كه در فهرست
--> ( 1 ) . ج 3 ، ص 1359 . ( 2 ) . ج 3 ، ص 1389 .