على زمانى قمشه اى

221

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

به‌طريق معمول اعمال مىشد با نظريات ابن سينا تحوّل يافت . ابن سينا ويژگى « اكتاو » و مقامات دوازده‌گانه اصلى موجود در زمان خود را بحث و آن را با نام‌هاى فارسىشان معرفى مىنمايد . وى معرف گامى در موسيقى است كه به نام او اشتهار دارد ، ابن سينا در بين مقام‌ها به دو مقام اصفهان و سلمكى بيشتر توجه نموده است . « 1 » ابو عبيد جوزجانى ( معاصر ابن سينا ) ابو عبيد جوزجانى ، عبد الواحد بن محمد يكى از مشهورترين شاگردان و ملازمان ابن سينا و نيز گردآورنده و شارح برخى از آثار اوست . از زندگى ابو عبيد پيش از پيوستن به ابن سينا اطلاعى در دست نيست ، و آنچه دربارهء فعاليت‌هاى او در زمان‌هاى بعد مىدانيم ، غالبا منحصر به شرح حال ابن سينا به قلم ابو عبيد است كه قفطى و ابن ابى اصيبعه آن را نقل كرده‌اند ، و نيز مقدمه‌اى كه وى بر شفا و دانشنامه نوشته است . از عنوان « فقيه » كه نويسندگانى چون بيهقى به ابو عبيد داده‌اند برمىآيد كه ابتدا به تحصيل فقه و علوم دينى پرداخت ، و به گفته خود چون دوستدار علوم فلسفى بود و آوازه شيخ الرئيس به گوش او رسيد ، ترك ديار گفت و در جرجان به ابن سينا كه در آن هنگام نزديك به 32 سال داشت پيوست و تا پايان عمر شيخ همچنان ملازم او بود . ابو عبيد هر روز نزد ابن سينا به خواندن المجسطى مىپرداخت و نيز شيخ

--> ( 1 ) . عيون الانباء ، ص 437 و بعد ؛ تاريخ مختصر موسيقى ايران ، نقى بينش ، ص 94 ، نشر آروين ، تهران 1374 ش ؛ نام‌نامه موسيقى ايران زمين ، ص 30 .