على زمانى قمشه اى

194

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

احمد بن محمد سجستانى نوشت و حاوى شكل قطاع و طرح شكل مغنى است ، نيز چند طريق براى استخراج سمت قبله در آن شرح داده شده است . 20 . كتاب فى تنصيف التّعديل عند أصحاب سندهند . 21 . المجسطى الشاهى ، كه از مهم‌ترين آثار ابو نصر است و گويا ميان سال‌هاى 387 و 400 ق نوشته شده است . خواجه نصير الدّين طوسى نيز در كشف القناع از آن ياد كرده است . 22 . فى تصحيح كتاب ابراهيم بن سنان فى تصحيح اختلاف الكواكب العلوية . از آثار يادشده شماره‌هاى 4 ، 6 ، 8 ، 18 در مجموعه رسائل ابى نصر منصور بن عراق الى البيرونى چاپ شده است ، همچنين شماره‌هاى 5 ، 12 ، 13 و 15 از سوى « خوليو سامسو » به اسپانيايى ترجمه و همراه رساله‌اى با عنوان « بررسىهايى درباره ابو نصر منصور بن على عراق » چاپ شده است . « 1 » ابن هيثم ( حدود 354 - 430 ق / 1038 م ) ابو على حسن بن حسن بن هيثم بصرى ، رياضىدان برجسته ، و بزرگ‌ترين فيزيك‌دان و نورشناس مسلمان سده 4 ق / 10 م كه در آثار لاتينى سده‌هاى ميانه به « آونتان » يا آوناتهان و بيشتر به « الهازن » نام‌بردار است . به‌رغم شهرت عظيم ابن هيثم اطلاعات چندانى درباره زندگى ، تحصيل و استادان او در دست نيست . ابن هيثم از بصره برخاست و با توجّه به آنكه در 417 ق / 1026 م و در 63 سالگى رساله‌اى نوشت كه ابن اصيبعه آن را به خط خود

--> ( 1 ) . برگرفته از دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 6 ، ص 327 ، ماده ابو نصر .