ابو نصر عراق ( بين 407 - 427 ق ) ابو نصر ، منصور بن عراق ، رياضىدان و منجم نامدار ايرانى سدهء 4 و 5 ق / 10 و 11 م از آل عراق يا خوارزمشاهيان قديم . به‌رغم شهرتى كه ابو نصر در روزگار خود و پس از آن داشته ، نويسندگان تراجم و احوال اخبار پراكنده‌اى از او و آثارش به دست داده‌اند ، ابو نصر فرزند على ، برادر محمد بن عراق خوارزمشاه بوده و القاب « دهقان كبير » و « امير » براى او به‌كاررفته‌است . درباره استاد يا استادان ابو نصر نيز آگاهى در دست نيست ، از آنجا كه ابو نصر در رسالهء « القسى الفلكية » خود ابو الوفاء بوزجانى را « شيخنا » خوانده برخى او را شاگرد ابو الوفاء دانسته‌اند ، امّا بيرونى كه آگاه‌ترين كس به احوال استاد خود ابو نصر بوده ، نه تنها از چنين رابطه‌اى ميان آن دو سخن نگفته ، بلكه تلويحا آن را نفى كرده است . به‌هرحال اطلاعات درباره فعاليت علمى ابو نصر بيشتر مربوط به روزگار حكومت على بن مأمون و برادرش ابو العباس ، مأمون خوارزمشاه است كه پدر آنان ، آل عراق را منقرض كرد و سلسله مأمونيان خوارزمشاهى را بنياد نهاد . بااين‌همه ابو نصر در دربار آل مأمون ماند و نزد آنان به حرمت مىزيست . تا به روزگار مأمون ، سلطان محمود غزنوى دانشمندان خوارزم را به غزنين خواند و ابو نصر و بيرونى بدانجا رفتند . از تاريخ مرگ ابو نصر اطلاع دقيقى در دست نيست ، امّا پيداست كه در 398 ق / 1007 م زنده بوده است ، زيرا تحرير « اكرم نلائوس » توسط او را در اين سال دانسته‌اند . و چون بيرونى در رساله فهرست كه آن را در 427 ق / 1036 م