على زمانى قمشه اى
150
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
از نجوم كه اطبا را به كار آيد ، رساله در جوابات سؤالات ابو ماهر طبيب ، رساله در آنكه چه قسم بايد احكام را استخراج نمود ، رساله در شرح حال خود و بستن رصد كه چه قسم بايد آلات و اسباب آن را فراهم نمود ، رساله در اقوال منجمين ، رساله در تصحيح زيج يحيى بن ابى منصور ، رساله در اقاويل اهل نجوم ، رساله در ردّ بعضى از كلمات اهل نجوم ، رساله در سير كواكب هيئت افلاك ، رساله در خصوص بقاع ارض ، رساله در قبله ، رساله در بحار و جبال ، رساله در تصحيح كلمات بطلميوس . « 1 » غلام زحل ( م 376 ق ) ابو القاسم ، عبد اللّه بن حسن بغدادى ، از منجان و دانشمندان حساب ، فلك و از افاضل سدهء 4 ق ، است ، وى از پيشگويان علم نجوم بود كه در پيشگويىها به اصابت مىرسيد ، و در زمان عضد الدوله در شيراز خدمت مىكرد ، و او را بزرگ منجمان مىخواندند ، سيد بن طاوس برخى از اصابات او را در احكام نجوم ذكر كرده است . از تأليفات اوست ، كتابهاى « احكام النجوم » ، « التسييرات و الشعاعات » ، « الاختيارات » ، « الجامع الكبير » و « الاصول المجرده » . ابن نديم افزون بر كتب مزبور كتاب الانفصالات را نيز به وى منسوب دانسته است . « 2 »
--> ( 1 ) . دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، ج 3 ، ص 29 ، ماده ابن اعلم ، فلاسفه شيعه ، ترجمه غضبان ، ص 89 . ( 2 ) . فرج المهوم ، ص 168 ، لغتنامه دهخدا ، ماده غلام زحل ، بهنقل از فهرست ، تاريخ الحكماء قفطى ، و تتمة صوان الحكمة .