ابن اعلم بغدادى ( 324 - 375 ق / 936 - 985 م ) شريف سيد ابو القاسم على بن ابى الحسن بن ابى المجيب على بن جعفر بن محمد اعلم علوى حسينى كوفى بغدادى ، فيلسوف ، موسيقىدان و منجم بزرگ شيعىمذهب ، برخى او را از نسل جعفر بن ابى طالب و بعضى از نوادگان زيد شهيد دانسته‌اند . به هر روى محرز است كه نسب از علويان دارد ، زيرا در بيشتر منابع از او به حسينى و علوى ياد كرده‌اند ، او در بازگشت از حج در منزلگاه عسيله و به قول ديگر در ثعلبيّه درگذشت . ابن اعلم در خلال دوران تحصيل خود در بغداد ، گاه به كوفه نيز مىرفت و در يكى از اين سفرها بود كه با شيرى روبرو شد و گزندى نديد ، وى ازآن‌پس تا پايان عمر هر سه‌شنبه به شكرانه آن روز روزه مىداشت ، اين واقعه در همان وقت ظاهرا با داستان زينب دروغگو و امام رضا عليه السّلام و نتيجه آنكه درندگان فرزندان فاطمه عليها السّلام را نمىدرند مقايسه مىشده است . ابن اعلم به تحصيل خود در بغداد چندان ادامه داد كه در رياضى ، هيئت و شاخه‌هاى آن و حتى در قوانين فيثاغورثى ، و موسيقى به مقام استادى رسيد . او با سه تن از خلفاى عباسى - مستكفى ، مطيع ، و طائع - معاصر بوده ليكن از روابط او با اين خلفا گزارشى در دست نيست ، امّا در نزد عضد الدوله ديلمى ( 324 - 372 ق / 936 - 982 م ) چنان مقامى داشته كه عضد الدوله بدون توجه به پيش‌بينىهاى نجومى او ، دست به هيچ اقدامى نمىزده و از او به‌عنوان استاد حلّ جدول‌هاى نجومى ياد مىكرده است . ابن اعلم پس از فوت عضد الدوله نزد صمصام الدوله پسر و جانشين او از