على زمانى قمشه اى
100
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
9 . كتاب فى برد العجوز [ سرماى پيرزن ] . 10 . كتاب فى احداث الجوّ [ اتمسفر ] . « 1 » اسحاق بن حنين ( 298 ه / 910 م ) ابو يعقوب اسحاق بن حنين بن اسحاق عبادى ، پزشك ، منجم و مترجم زبردست كتب يونانى به عربى است ، وى در يك خانواده نسطورى از قبيله عباد حيره زاده شد ، اسحاق در كنار پدرش - پزشك و مترجم نامدار - حنين بن اسحاق و عمّهزادهاش حبيش ، يكى از 3 دانشمند هنرور سخندانى است كه شالوده مكتب حنين را بنيان نهادند ، و در نقل دانشهاى يونانى به جهان اسلام ، برجستهترين نقش را داشتند ، و به همّت ايشان طالبان معرفت در سرزمينهاى اسلامى با مهمترين بخشهاى ميراث علمى يونانيان آشنايى يافتند ، اسحاق نزد پدر و نيز پزشكان مصر و انطاكيه دانش آموخت ، پزشكى برجسته و مترجمى توانا شد و از توجه و عنايت خلفاى عباسى از متوكل تا مكتفى ، و احترام و اعتماد قاسم بن عبد اللّه وزير معتضد برخوردار بود ، او را در شمار نديمان مكتفى نيز شمرده و گفتهاند كه اين خليفه در تعيين فرزندش به ولايتعهد ، نظر او را خواسته ، و او با توجه به احكام نجوم پيشبينى كرده است كه خلافت به فرزند مكتفى نخواهد رسيد . اسحاق در آگاهى از دانشهاى يونانى و آشنايى با زبانهاى يونانى و سريانى و هنر ترجمه در رديف پدرش ، و در فصاحت بيان در زبان عربى از پدرش برتر بوده است ، وى با گروهى از متكلمان كه در پيرامون متكلم شيعى
--> ( 1 ) . ر ك لغتنامه دهخدا ، ماده احمد بن طيب و فلاسفه شيعه ، غضبان ، ص 186 .