حسن مرسلوند
62
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
ايران انجام بدهند . چرا به قونسول انگليس اعتراض نكرديد ؟ . . . » در اواخر شهريور 1320 استاندار كرمان شد . قبل از تيرماه 1321 به تهران احضار شد و در اوايل تيرماه 1321 به سمت وزير كشور كابينهء سهيلى به شاه معرفى شد . روز پنجشنبه هشتم مرداد 1321 دولت سهيلى سقوط كرد و قوام السلطنه روى كار آمد . ولى عجيب اينجاست كه قوام ، دشمن ديرين خود فرّخ را به وزارت خواربار برگزيد . فرّخ در همين سمت بود كه نشان درجه اول همايون و حمايل از شاه گرفت . در قضيهء اختلاف قوام السلطنه با دربار ، فرّخ به نفع دربار استعفا كرد ولى قوام طى نامهء مورخ 16 مهر 1321 ، استعفاى او را قبول نكرد . حكومت قوام به دليل درگير شدنش با دربار مواجه با كارشكنىهاى اعضاى دولت از جمله فرّخ ، دبير اعظم بهرامى و سپهبد امير احمدى شد ؛ آنان شاه را بر قوام ترجيح مىدادند و سرانجام عوامل گوناگون دست به هم دادند و حكومت قوام ساقط شد . در مجلس چهاردهم با پشتيبانى امير شوكت الملك علم ، فرّخ از سيستان به نمايندگى مجلس شوراى ملى برگزيده شد . در اين مجلس ، ليدر فراكسيون دموكرات بود كه هشت عضو داشت . اولين برخورد او با دكتر مصدق از همين دورهء مجلس بود ؛ درحالىكه دكتر مصدق مخالف تصويب اعتبار نامهء سيد ضياء الدّين طباطبايى بود ، او به سيد ضياء رأى موافق داد . علت مخالفتش با مصدق را اينگونه مىنويسد : « من به اصولى معتقد بوده و هستم و مىدانم كه بقاى كشور ، وابسته به دو نيرو است ، يكى سلطنت شاهنشاهى و آن ديگر مذهب حقهء جعفرى اثنى عشرى و به خاطر درك اهميت همين دو اصل بود كه من هرگز نتوانستم در مقابل آنان كه براى زوال يكى از اين دو نيرو نقشه طرح مىكردند آرام بنشينم ؛ وانگهى من در موارد زياد رسما سوگند خورده بودم كه به سلطنت مشروطهء ايران و شخص محمد رضا شاه پهلوى وفادار باشم . . . » در 21 شهريور 1324 و به هنگام تشكيل فرقهء دموكرات در آذربايجان توسط پيشهورى ، فرّخ استاندار آذربايجان و مأمور شد تا آذربايجان را از تسلط فرقهء دموكرات خارج كند ؛ اما قبل از حركت او به طرف آذربايجان ، مولوتف وزير خارجهء شوروى به محسن صدر نخستوزير اطلاع داد كه اگر فرّخ به آذربايجان برود نه فقط روابط دولت شوروى با ايران تيره خواهد شد ، بلكه حتى ممكن است اين انتصاب موجب قطع رابطهء دو كشور شود . به هر