وضعيات اجازت نداده كه اين دوستى كاملا نموّ نموده و براى هر دو مملكت مفيد و مثمر گردد ؛ ليكن مرور زمان عقايد را تغيير داده و فهم حقايق و تغيير احوال موانع را مرتفع داشته و نيّات حسنه و روح كريمانهء هر دو دولت اخيرا اجازت داد اين حقيقت غير قابل انكار درك گردد كه فقط اشتراك منافع قادر است دوستى ذات البين را به طرز محكمترى مستقر دارد و اساس مودّت تزلزل‌ناپذير اين است كه طرفين حقوق يكديگر را محترم شمارند . فهم اين حقيقت در يك مدّت نسبتا قليلى نتايج قابل تقدير بخشيده است . تميز منافع مشتركه و حصول موافقت دوستانه با دولت انگلستان ، دولت ايران را قادر ساخت علاج مصائب فوق‌العاده را كه در نتيجهء جنگ براى ايران رخ داده است ، درك نمايد ؛ با وجود بىطرفى نظر به رقابتهاى بين المللى جزر و مدّ جنگ بلاد ايران را مورد تاخت‌وتاز قساوت‌كارانهء خود قرار داده ، يغما و غارت ، قحط و غلا ، امراض مسريه همگى يك‌مرتبه بر مملكت هجوم نمودند . آخر الامر تجربيات و نتايج موفقيت‌آميز اولين مجاهدت باعث شد كه ايران قرارداد مورخهء نهم اوت را منعقد سازد . روح و متن اين قرارداد قسمى در نظر گرفته شده كه ايران با استقلال كامل سياسى و اقتصادى به سمت خوشبختى و سعادت سير نمايد . من از زمان ورود خود به اروپا بسيار از اين مسئله متعجّب و متألّم شدم كه بعضى مراكز تعبيرات غير صحيح راجع به اين قرارداد مىنمايند . از قرار معلوم گفته شده است كه متن قرارداد و مقررات مجمع اتفاق ملل با يكديگر متناقض هستند . اگرچه مطالعهء دقيقى از اين هر دو به آسانى خلاف اين مسئله را ثابت مىنمايد ؛ به علاوه مجمع اتفاق ملل عن‌قريب تشكيل يافته و همان‌طور كه لرد كرزن اعلان داشت ، بريتانياى كبير و ايران شرايط و تعهدات عضويت را ايفا نموده ، فورا متن قرارداد را بدانجا خواهند فرستاد . بعد از آنكه لرد كرزن به طرز مؤكد و درهم شكننده تعبيرات غير صحيحه را راجع به قرارداد تكذيب كرده ، حاجت نيست كه من به‌طور تفصيل از اين مسئله سخن برانم . با اطلاع به كرامت و روح آزاد ملّت انگليس كه مشهور تاريخ است و با اطلاع از ثبات قدم و استقامت تزلزل‌ناپذيرى كه در جنگ براى آزادى گيتى ، بريتانياى كبير به منصّهء ظهور رسانيده ، ايرانيها اطمينان دارند كه براى مصالح هر دو مملكت و برطبق وعده‌هاى رسمى كه به ايران داده است ، بريتانياى كبير مساعدت شايستهء خود را در ميان ملل مستقله عالم احراز نمايد . با اطمينان به نيّات خيرخواهانهء متفقين كه ايران همه‌وقت بهترين مناسبات سياسى و اقتصادى با آنان داشته و در توسعه و تحكيم آن كوشش كرده است ، نمايندگان ايران به كنفرانس صلح رفته دعاوى حقهء خود را تقديم خواهند داشت . »