حسن مرسلوند

419

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

مصرف رسيده اقلا از طرف انگلستان ده هزار ليره خرج شده است . واضح است كه منافع ما وجود يك ايران سعادتمند مقرون به صلح و آرامشى ايجاب مىنمايد . و اما خود ايران ، من گمان نمىكنم هيچ وطن‌پرست غيور ايرانى مملكت خود را از جلب يك نوع مساعدتهايى مستغنى بداند ؛ با اين حال آيا طبيعى نيست كه ايران به ما مراجعه كند ؟ پس از مطالعهء موقعيت ايران در تهران و لندن معلوم گرديد كه ايران براى قوّت و اقتدار خود داراى چه نحو از احتياجاتى است . اولا ايران محتاج به وثاق و تضميناتى براى امنيّت داخلى و رهايى از تجاوزات خارجى بوده ، به عبارت اخرى ايران بايد داراى قواى متحد الشكل واحدى باشد و قواى مختلفهء نظامى و غير نظامى ديگر كه رقابت بين المللى نه مصالح مملكتى عامل رشد و نمو آنها بود از ميان برود . دومين احتياج ايران ادارات منظم داخلى است و براى اين مسئله مستشاران متخصص مجرب لازم مىباشد . سومين شرط سعادت ايران ماليه‌ايست كه بر روى مبانى محكم استوار باشد و من در اين مسئله ترديد ندارم كه هرگاه ماليّهء ايران اداره گردد عايدات وى زياد و منابع داخلى موجبات تموّل و سعادت آن مملكت را تضمين مىنمايد . چهارمين نظر در اصلاحات ايران ، تهيه و تدارك وسائل حمل و نقل مىباشد بيش از آنچه كه تاكنون دارا بوده است . به نظر من اكنون آن موقع رسيده كه مسئلهء خطوط ارتباطيهء ايران مورد توجه و مطالعهء دقيقى واقع گردد . اين مسائل را بايد طور كلى مطمح نظر قرار داده و به جاى آنكه وزارت خارجه‌هاى ممالك اروپا در اين خصوص مذاكرات به عمل آورند ، مناسب است وزارت خارجهء تهران و لندن در اين خصوص گفتگو نمايند . قضاياى فوق عبارت بودند از نكاتى كه موقع انعقاد قرارداد در لندن و تهران ملحوظ نظر طرفين واقع گرديد . با تكرار تعهدات سابقهء خود براى محترم شمردن استقلال و تماميت ايران به مؤكّدترين طرزى انعقاد قرارداد را شروع كرديم . من شخصا كلمات راجعه به اين مسئله را به قطعىترين بيانى در قرارداد ذكر كردم زيرا مىخواستم در اين خصوص هيچ‌گونه شك و شبهه باقى نباشد . ما مىتوانيم با فخر و مسرّت اين مسئله را خاطرنشان نماييم كه اگرچه در ظرف قرن گذشته پاره‌اى اوقات با ايران در حالت جنگ بوده‌ايم ، لكن همه‌وقت تماميّت ارضى وى را محترم شمرده و هيچ‌گاه يك ذرع از خاك وى را تصرف نكرده‌ايم . هر زمان كه از قضيهء استقلال ايران يعنى استقلال سياسى و ملّى وى سخن مىرود ، من تأكيد مىكنم چنان كه هميشه تأكيد مىكرده‌ام كه منافع ما و ايران استقلال مزبور را الزام مىنمايد و در حقيقت استقلال ايران علاقهء اصلى ما مىباشد . ما نمىخواهيم كه ايران فقط در سرحدّات هندوستان ما بين ما و دشمنان ما حايل باشد ، بلكه مىخواهيم