حسن مرسلوند
40
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
فاضل تونى ، محمد حسين [ شيخ ] شيخ محمد حسين فاضل تونى فرزند ملا عبد العظيم دانشمند ، در سال 1257 خورشيدى 5 در تون ( فردوس ) ، از توابع خراسان در يك خانوادهء روحانى متولد شد . فاضل تونى ، مقدمات عربى را در موطن خود فرا گرفت . سپس به مشهد رفت و به تحصيل ادبيات عرب مشغول شد . در مشهد در محضر اديب نيشابورى تلمّذ كرد . در محضر درس اديب رسم بر اين بود كه هر نوبت ، طلبهاى از متن كتاب مطوّل مىخواند و بعد استاد به شرح نكات و دقايق مىپرداخت ؛ وقتى نوبت به فاضل رسيد ، استاد چند مرتبه فرمود : « به به فاضل ! » ازآنپس نام وى به فاضل تونى معروف شد . فاضل پنج سال در مشهد تحصيل كرد ؛ پس از آن عازم اصفهان شد و به تكميل فقه و اصول پرداخت . در اصفهان نزد ميرزا جهانگير خان قشقايى ، شفاى بو على سينا و اسفار ملا صدرا را آموخت . فاضل در فقه ، اصول ، حكمت ، عرفان ، رياضى ، نجوم و ادبيات عرب تبحّر يافت . فاضل پس از 10 سال توقف در اصفهان به مشهد بازگشت و پس از شش ماه اقامت در آنجا ، به تهران آمد و به مدت سه سال علم عرفان آموخت . سپس به دعوت دكتر ولى الله نصر در مدرسهء علوم سياسى به تعليم عربى و فقه ، و در دار المعلمين مركزى و دار الفنون به تدريس منطق و فلسفه اشتغال يافت . در سال 1312 خورشيدى معلم ادبيات عرب در دانشسراى عالى تهران بود . سپس در سال 1315 خورشيدى به سمت استادى و تدريس زبان و ادبيات عرب و فلسفه در دانشكدهء ادبيات دانشگاه تهران رسيد . فاضل تونى از سيد حسين اصفهانى و ابو القاسم كاشى ، جواز تدريس علوم معقول و منقول را داشت . از سال 1321 خورشيدى علاوه بر تدريس در دانشكدهء ادبيات ، به استادى