حسن مرسلوند
395
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
هيئت دولت بعد از مطالعات و مشاوره ، نظر به اوضاع و موقعيت و مخاطرهاى كه به كشورى روى نموده بود ، در دهم شهريور ، در جواب ، از دولتين خواست بعضى تغييرات و اصلاحات در تقاضاهاى خود بدهند . اينك متن جوابهايى كه به نمايندگان دولتين داده شد ، خوانده مىشود : « آقاى وزير مختار ! محترما در پاسخ نامهء 8 شهريور 1320 ( 20 اوت 1941 ) آن جناب اشعار مىدارد : اينكه مرقوم شده است دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان و دولت اتحاد جماهير شوروى هيچ قصدى بر عليه استقلال و تماميت خاك ايران ندارند و عملياتى كه اخيرا واقع شده است بر ضد ايران نيست و در صورتى كه دولت ايران حاضر براى همكارى باشد عمليات خصمانه ادامه نخواهد يافت ، دولت ايران از اين اظهار رسمى اتخاذ سند مىنمايد و با اعتماد كامل انتظار دارد از اقدامات آن دو دولت چنان كه صريحا وعده دادهاند هيچ نوع لطمهاى به استقلال كامل و تماميت خاك ايران وارد نخواهد آمد و اينكه اظهار كردهاند دولت ايران تضمين مىكند كه منافع حقهء آنها را رعايت خواهد كرد دولت شاهنشاهى ايران كاملا اطمينان مىدهد نه در گذشته و نه در آينده هيچ قصد نداشته و ندارد كه منافع حقهء آن دو دولت در ايران مختل شود و يا اقدامى بر خلاف دوستى و مناسبات همجوارى كه در بين بوده و هست به عمل آيد . اما در باب تقاضاهايى كه در نامهء مزبور از دولت ايران نمودهاند : 1 - اينكه تقاضا كردهاند دولت ايران به قواى خود امر دهد كه به طرف شمال و مشرق خطى كه از نقاط خانقين و كرمانشاه و خرمآباد و مسجد سليمان و هفت گل و گچساران و رامهرمز و بندر ديلم مىگذرد ، عقب بكشد و قواى دولت انگلستان در نواحى جنوبى و غربى اين خط اقامت كند و نيز دولت ايران قواى خود را به طرف جنوب خطى كه از مغرب به مشرق از قصبهء اشنو در جنوب غربى رضائيه و حيدرآباد و مياندوآب در جنوب درياچهء رضائيه و زنجان و قزوين و خرمآباد در جنوب درياى خزر و بابل و زيرآب و سمنان و شاهرود و علىآباد در شرق مىگذرد عقب بكشد و قواى شوروى موقتا در نواحى واقعه در شمال اين خط اقامت كند ، اظهار مىشود كه دولت ايران اصولا اين پيشنهاد را براى مدتى كه اوضاع جنگ كنونى ايجاب مىكند مىپذيرد و ضمنا چون يقين دارد كه خود دولتين هم قصد ندارند نواحى كه در آنجا قواى خود را موقتا اقامت مىدهند وسيع باشد و نيز نظر به ملاحظاتى كه شفاها گفته شد تقاضا مىكند در قسمت جنوبى حدود ناحيهء منظور نظر طورى معين شود كه شهرهاى خرمآباد و دزفول در آن ناحيه واقع نشود و در قسمت شمال هم شهرهاى قزوين و سمنان و شاهرود از اين خط خارج شود ؛ در اين موضوع لازم مىداند نكات زير را اشعار دارد : الف - دولت شاهنشاهى ايران تصور مىنمايد دولت انگلستان موافقت دارد كه قواى ايران شهر كرمانشاه را تخليه نكند .