حسن مرسلوند
383
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
كاپيتولاسيون را تجديد نموده است . [ سفارت روس و مستوفى الممالك بعدها اين قضيهء را تكذيب كردند . ] دويم مكاتبهايست كه فروغى با سفارت انگليس نموده و در آن قريب بيست كرور تومان دعاوى آن دولت را نسبت به ايران تصديق كرده است . حقيقت چقدر معاملهء خوبى است كه بعضى براى اختناق و فروش ايران پول بگيرند و آقاى فروغى اصل را با فرع تصديق نمايد . اگر در ساير ممالك وزيرها به هيچ سفارتى مكاتبه نمىكنند و به هيچ سفارتى سند نمىدهند ، مگر اينكه بعد از تصويب مجلس باشد ، متأسّفانه در اين مملكت فروغى و امثالش اول ممضى اين قبيل نوشتجات مىشوند تا بعد مجلس تصويب نمايد . به عبارت اخرى اول ريش دولت را به دست مىدهند تا بعد ريش ملت هم به دست آيد . فروغى چون تصور مىنمود كه وزراء كابينهاش موافقت ننمايند ، مطابق اطلاعات من اين نوشتهجات را بدون اطلاع آنها صادر نموده ، چنانچه غير در مجلس حاضرند ، تكذيب فرمايند چى سبب است كه فروغى تا اين درجه در خيانت تجاهر نمايد ؟ . . . فروغى را بعد ازين اعمال در رأس قواء دفاعيّهء مملكت قرار مىدهيم كه با اين عقيده حافظ و مدافع مملكت باشد و در آتيه صلاح خود را در اين رويّه و رفتار بداند و اگر دفعهء ديگرى به رياست وزراء رسيد ، آخرين چوب حراج را زده باشد ، كما اينكه از اول عصر جديد ايران تاكنون فروغى به واسطهء همين اوصاف ضررى نديده و هميشه در كار بوده و بلكه گاهى هم مثل امروز غير از وزارت يكى دو كار ديگر ، رياست ديوان تميز و رياست مدرسهء حقوق ، را ذخيره نموده كه اگر از مقام وزارت كنارهجويى كرد باز مملكت از آثار وجوديّهء ايشان مستفيض شود ! مكاتبات فروغى چون مخالف عهدنامهء ايران و روس و بر خلاف قانون اساسى است ، بنده به آنها وقعى نمىگذارم . و كان لم يكن مىدانم ، فقط از آقاى رئيس الوزراء سؤال مىنمايم كه آيا آدم بيكار صحيح العمل وطندوست در مملكت نيست كه بايد فروغى در مسافرت هم وزير بوده و از حيثيات اين مقام استفاده نموده و حقوق آن را دريافت نمايد ؟ آيا اين رويّه مشوّق خيانت نيست و آيا اين طريقه ، وطنخواهان را مأيوس نمىنمايد ؟ . . . »