حسن مرسلوند

295

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

سال 1330 قمرى به درجهء سلطانى ( سروانى ) رسيد . در جنگ جهانى اول ، به دنبال اشغال ايران توسط نيروهاى بيگانه ، او هم به همراه آزادىخواهان ، تهران را به سمت غرب كشور ترك كرد . در كودتاى سوم اسفند 1299 جزو افسران كودتاچى و مورد اعتماد كامل رضا خان سردار سپه بود و به همين سبب پس از كودتا به مشاغل مهمى منصوب شد . هنگامى كه سردار سپه وزير جنگ بود ، سالار نظام به سمت نمايندگى وزير جنگ به مأموريت گيلان رفت تا با انقلابيون جنگل مذاكره و آنها را از رفتن به روسيه منصرف و به همكارى با سردار سپه تشويق كند . كوپال در پايان عمليات گيلان كه طى آن جنبش جنگل سركوب شد ، مدّتى به رياست نظميّهء ( شهربانى ) رشت برگزيده شد . محمّد صادق خان كوپال مدّتى آجودان سردار سپه بود و بعد در سال 1304 خورشيدى وابستهء نظامى ايران در تركيه شد . در سال 1307 خورشيدى حاكم پشتكوه بود و بعد در سال 1308 خورشيدى به درجهء سرتيپى ارتقاء يافت و از 12 آذر همان سال به جاى سرتيپ محمّد درگاهى ، رئيس كل نظميه ( شهربانى ) شد . سازمان شهربانى كل در دورهء كوپال تقريبا همان تشكيلات نظميّهء كل مملكتى دورهء درگاهى بود كه تشكيلات براساس پايهء ادارى افسران و كارمندان شهربانى پايه‌ريزى شده بود 62 . كوپال به علت نامعلومى در آذرماه 1309 خورشيدى از كار بر كنار شد و به جاى او فضل الله زاهدى رئيس كل شهربانى شد . كوپال در سال 1310 خورشيدى به سرپرستى كل ادارهء هواپيمايى كشور منصوب شد و در سال 1314 جزو همراهان رضا شاه در سفر به تركيه بود . مدّتى هم رياست ادارهء كل ژاندارمرى را به عهده داشت . پس از شهريور 1320 ، به هنگام تشكيل كابينهء محمّد على فروغى ، كوپال استاندار رضائيه ( اروميه ) شد . پس از مدّتى به اتهام عضويت در سازمان مخفى ستون پنجم آلمانها به دست متفقين بازداشت و زندانى شد . سرلشكر كوپال در سال 1330 خورشيدى مجددا رئيس كل شهربانى ايران شد . در واقعهء قيام ملى سى تير 1331 از طرف مخالفين دكتر مصدق متهم به جانبدارى از جبههء ملى و