حسن مرسلوند
261
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
كزّازى ، سيد حسين سيد حسين كزّازى فرزند حاجى سيد حسن كزّازى در حدود سال 1251 خورشيدى در كرمانشاه متولد شد . پدرش از علماى روحانى آن ناحيه و احتمالا از دراويش سلسلهء نعمت اللهى بود . سيد حسين كزّازى كه از پيشگامان جنبش مشروطهخواهى در ايران بود ، در دورهء دوم و سوم مجلس شوراى ملّى ، نمايندهء مردم كرمانشاه شد . در گيرودار جنگ جهانى اول ، هنگامى كه نيروهاى بيگانه خاك ايران را اشغال كردند ، او نيز مانند ساير آزادىخواهان تهران را ترك و به سمت غرب كشور مهاجرت كرد . بالاخره مجبور شد كلا ايران را ترك كند و به برلين برود . در برلين به آزادىخواهان پيوست و مدّتى هم به تحصيل پرداخت . پس از خاتمهء جنگ به ايران بازگشت و رئيس معارف كرمانشاه شد . در مدّت رياست خود ، چندين مدرسهء جديد افتتاح كرد و نامش را در خاطرات مردم كرمانشاه به نيكى ثبت كرد . در شب دوشنبه 14 خرداد 1302 خورشيدى ، شخصى كه نام او قهرمان بود و از گماشتگان حاج سيد حسين كربلايى به شمار مىآمد ، سيد حسين كزّازى را به وسيلهء گلوله مجروح كرد كه فرداى آن شب ، نزديك به ظهر به رحمت ايزدى پيوست . قتل او يك قتل سياسى و ناشى از درگيرى حزبى بود . در شب حادثه با تلاش ركن الدّين خان رئيس تشكيلات نظميّه قضيّه كشف و قاتل دستگير شد كه بعد از محاكمه در صبح جمعه 18 خرداد همان سال به دار آويخته شد . جنازهء سيد حسين كزّازى با شكوه و جلال خاصى كه تا آن روز در كرمانشاه ديده نشده بود ، تشييع ، و به خاك سپرده شد . مشير الدوله ، رئيسالوزراى وقت طى تلگرامى ، اين واقعه را تسليت گفت و خانوادهء او را زير پوشش مالى دولت قرار داد 61 .