حسن مرسلوند

234

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

مقدماتى براى ادامهء آن راهى اروپا شد . پس از مدتى به خدمت وزارت خارجه درآمد و به سمت منشىگرى سفارت ايران در پاريس برگزيده شد و سالها در اين سمت در آنجا باقى بود . در سفر سوم ناصر الدّين شاه به اروپا ، هنگام بازگشت شاه به ايران ، او هم جزو همراهان ، از پاريس به تهران مراجعت كرد و در وزارت خارجه مشغول به كار شد . چون زبان فرانسه را خوب مىدانست ، در ايامى كه دكتر فووريه پزشك ويژهء ناصر الدّين شاه در ايران بود ، او مترجم و هم منزل با وى بود . از آن جايى كه سرى پرشور و فكرى آزادمنش داشت ، بناى مخالفت با رژيم استبدادى ناصرى را گذاشت ، تا اينكه مورد تعقيب قرار گرفت و در يكى از روستاهاى نيشابور پنهان شد . مأمورين حكومت به محل اختفاى او پى برده شبانه دهكده را محاصره كردند و به قتل و غارت كشاورزان ، و كسان كاشف السلطنه پرداختند . او با چند تن از بستگان خود با تحمل زحمات زياد ، جان به سلامت برد و به روسيه فرار كرد . مدتى در روسيه ماند و سپس خود را به اسلامبول رساند . در آنجا تجارتخانه‌اى براى خود خريد و به تجارت فرش و ساير كالاهاى ايرانى پرداخت . پس از مدتى به فرانسه رفت و پس از كشته شدن ناصر الدّين شاه ، به ايران بازگشت و به سمت شهردار تهران برگزيده شد . پس از چندى يعنى در سال 1314 قمرى به عنوان ژنرال كنسول ايران در هند انتخاب و به محلّ مأموريت خود عازم شد . كاشف السلطنه پس از اتمام مأموريت سياسى خود در هندوستان ، هنگام مراجعت ، چندين صندوق بذر چاى و حدود چهار هزار اصله نهال چاى را كه در گلدانهايى جا داده بود ، با مشقّات بسيار زياد به ايران آورد . نهالها و بذرها را به شمال ايران برد و در منطقهء تنكابن و لاهيجان كاشت . با اين كار واردات چاى خارجى را كاهش داد و در حقيقت به استقلال اقتصادى ايران كمك بسزايى كرد . قبل از او ، در سال 1302 قمرى حاج محمد حسين اصفهانى كشت چاى را تجربه كرد ولى موفق نشد و بدين جهت مىتوان كاشف السلطنه را اولين چاىكار ايران دانست . كاشف السلطنه در سال 1305 خورشيدى براى تكميل اطلاعات خود در زمينهء چاىكارى سفرى به چين و ژاپن كرد و با متخصص و ابزار و ماشين‌هاى مخصوص و مقدار