حسن مرسلوند
108
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
به تخت نشستن محمد رضا پهلوى ، مجلس دوازدهم در روز نهم آبانماه 1320 به كار خود خاتمه داد و فروغى مقدمات افتتاح مجلس سيزدهم را فراهم كرد . مجلس سيزدهم در روز پنجشنبه 22 آبانماه 1320 با تشريفات رسمى افتتاح شد و شروع به كار كرد . فروغى از ابتداى زمامدارى خود ، طرح پيمان اتحاد ايران با دولتين شوروى و انگلستان را مدّ نظر داشت . در اين طرح پيشبينى كرده بود كه اشغال ايران از طرف متفقين فقط تا پايان جنگ ادامه داشته باشد نه بيشتر . شايد به جرأت بتوان گفت كه يكى از برجستهترين كارهاى سياسى فروغى ، انعقاد پيمان سهگانه بود ؛ چرا كه تاريخ نشان داد كه عقد اين پيمان بود كه استقلال و تماميّت ارضى ايران را پس از پايان جنگ جهانى دوم تضمين كرد . اگر اين پيمان نبود چه تضمينى وجود داشت كه بلايى كه بر سر كشورهاى اروپايى خصوصا كشورهاى اروپاى شرقى آمد بر سر ايران نيايد . به هر جهت اين پيمان در روز ششم بهمن 1320 در مجلس شوراى ملى تصويب شد 30 . يك ماه پس از امضاى پيمان اتحاد سهگانه ، فروغى براى تثبيت موقعيت دولت خود از مجلس رأى اعتماد خواست . در جلسهء علنى روز 11 اسفند 1320 مجلس شوراى ملى ، دولت فروغى فقط 65 رأى به دست آورد و چون در چنان موقعيتى ، اكثريّت با 65 رأى بسيار ضعيف به نظر مىرسيد ، فروغى نيز ناچار از كار كنارهگيرى كرد . بعد از كنارهگيرى به وزارت دربار منصوب شد و پس از مدّتى به وزارت مختارى دولت امريكا برگزيده شد ؛ اما قبل از حركت بهسوى محل مأموريت خويش ، در روز جمعه 6 آذر 1321 در تهران درگذشت . م : ( 1 ) - دكتر عاقلى ، باقر . ذكاء الملك فروغى و شهريور 1320 . ( 2 ) - دكتر ذوقى ، ايرج . ايران و قدرتهاى بزرگ در جنگ جهانى دوم . ( 3 ) - رائين ، اسماعيل . فراماسونرى در ايران . ج / 2 . ( 4 ) - مختارى ، حبيب الله . تاريخ بيدارى ايران ، ج / 2 . ( 5 ) - لوئى رابينو . ديپلماتها و كنسولهاى ايران و انگليس . ( 6 ) - پيمان اتحاد سهگانه . از انتشارات مركز اسناد و آمار كميتهء شمارهء يك آموزش و اطلاعات مردم . ( 7 ) - يغما ، سال نوزدهم . ( 8 ) - سالنامهء دنيا ، سال شانزدهم .