حسن مرسلوند

73

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

سنندجى ، ابو البقاء [ مظهر الاسلام ] ابو البقاء سنندجى ملقب به مظهر الاسلام فرزند حاج شيخ محمد معتمد الاسلام سنندجى كانيمشكانى در سال 1299 هجرى قمرى در سنندج متولد شد . در خدمت پدر و عمويش ( حاج شيخ عبد الحميد عرفان ) به آموزش علوم متداول زمان خود پرداخت . حاج مظهر از زمان تحصيل متوجه شده بود كه براى جبران عقب‌ماندگى جامعه نياز به تحول فرهنگى و تأسيس مدارس نوين است ؛ ولى شخصا توانايى مالى براى تأسيس مدرسه نداشت . در سال 1323 قمرى كه سالار الدوله ، به حكومت كردستان منصوب شد ، ميرزا نصر اللّه ملك المتكلمين همراه وى به كردستان آمد . مظهر الاسلام براى اجراى مقصود خود از وى كمك خواست و ملك المتكلمين ، سالار الدوله را به تأسيس يك دبستان شش كلاسه در سنندج وادار كرد . مديريت اين دبستان كه سالاريه نام داشت ، به مظهر الاسلام سپرده شد . اين مدرسه همچنان داير بود تا حكومت كردستان عوض شد و به جلال الدوله رسيد . در اين زمان به علت مخالفت عده‌اى مدرسه تعطيل شد . پس از اعلام مشروطيت ، مظهر الاسلام به خدمت وزارت ماليّه درآمد . در اين دوره با كمك چند تن از روشنفكران آن زمان ، مجدّدا مدرسه را داير كرد . مظهر همچنين به مبارزه بر عليه مستبدّين قيام كرد و در جهت اين منظور روزنامهء تمدن را كه به صورت شب‌نامه بود انتشار داد . در سال 1298 خورشيدى به تهران منتقل شد و در قسمتهاى مختلف وزارت دارايى به كار پرداخت . سرانجام در سال 1310 خورشيدى براثر عمل جراحى درگذشت . آثار به‌جا مانده از وى عبارتند از : 1 - السيف المسلول على شانى ابن البتول و حديقة الورد ، شرح لاميّة الكرد ، به عربى . 2 - كتاب جغرافيا جهت تدريس در مدارس ابتدايى . 3 - ديوان اشعار . 4 - خشف الاسرار در ردّ كتاب كشف الاسرار . م : روحانى ، ( شيوا ) بابا مردوخ . تاريخ مشاهير كرد ، ج / 2 .