حسن مرسلوند

12

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

ظهير الدوله نمايندهء شاه تسليم شد و تحت الحفظ به تهران آمد . در اواخر رجب 1329 قمرى كه محمد عليشاه در سواحل درياى خزر پياده شد و قصد گرفتن تهران را داشت ، سالار الدوله در غرب ظاهر شد و همين قصد را داشت . ملك منصور ميرزا شعاع السلطنه نيز در اين اقدامات با برادران خود همراه بود . دولت مشروطه در دوم شعبان 1329 قمرى قانونى براى دستگيرى و اعدام هر سه نفر از مجلس شوراى ملى گذراند و براى دستگيرى يا اعدام سالار الدوله ، 25 هزار تومان جايزهء نقدى تعيين كرد . در اين جريان محمد عليشاه شكست خورد ولى سالار الدوله اقدامات خود را دنبال كرد و در نواحى غرب كشور به نام خود سكه زد . يك طرف سكه چنين بود : سكّه بر زر مىزند سالار ذين * ياورش باشد امير المؤمنين و طرف ديگر سكه چنين : السلطان ابو الفتح شاه قاجار . سالار الدوله كرمانشاه و كردستان را گرفت و با ارسال تلگرافهايى به دولت و مجلس شوراى ملى خود را شاه خواند و پس از آن از طرف همدان براى گرفتن تهران عزيمت كرد . ولى در 24 فرسخى تهران در اثر جنگى كه صورت گرفت ، شكست خورد و به عراق فرار كرد . دولت هم املاك وى را مصادره كرد . سفارت روس ، وارد جريان شد و سالار الدوله را تبعهء روس خواند . سالار الدوله پس از فرار از ايران مدتى در سويس بود و در پاييز سال 1303 خورشيدى در جريان قضيهء شيخ خزعل وارد اهواز شد . پس از دستگيرى شيخ خزعل به اروپا بازگشت و سپس مقيم مصر شد . از شاهزادگان بىبندوبار قاجاريه و مدتها آلت دست بيگانگان بود و حتى گذرنامهء انگليسى داشت . در مأموريتهاى خود ، فردى متعدّى و متجاوز به حقوق مردم محسوب مىشد . شاهزاده سالار الدوله سرانجام در سال 1338 خورشيدى در شهر اسكندريه در 80 سالگى درگذشت . م : بامداد ، مهدى . شرح حال رجال ايران ، ج / 1 .