حسن مرسلوند

90

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )

سيصدمين سال تولد نيوتن به لندن رفت ، موقع را مغتنم شمرد و در طى اقامت خود در انگلستان ، به مطالعه و تحقيق تازه‌ترى پرداخت . همان‌جا بود كه براى شركت در اولين كنفرانس بين‌المللى فيزيك در شهر كمبريج ، دعوت شد . در آن كنفرانس نظريهء جديد خود را طىّ سخنرانى جامعى به اطلاع علماى بزرگ فيزيك جهان رسانيد و سپس به پاريس و دانمارك مسافرت كرد تا با علماى فيزيك آن دو كشور نيز تماس بگيرد . دكتر محمود حسابى در اواخر سال 1946 مطابق با 1335 خورشيدى به امريكا رفت و نخست در دانشگاه شهر پرينستن كه انيشتن نيز در آنجا مشغول كار بود ، به تحقيقات در زمينهء فيزيك پرداخت و پس از يكى دو ماه كه با استادان بزرگ آن دانشگاه تماس گرفت و نواقص نظريهء خود را بر طرف كرد ، بنا به مشورت آن استادان ، لازم ديد كه با پرفسور انيشتن نيز مذاكرهء علمى كند 12 - م . براثر راهنمايىهاى گرانبهاى اين دانشمند نامى فيزيك ، پس از چند ماه صرف وقت و تحمل زحمت ، بالاخره موفق شد نظريهء خود را به شكل رياضى كه مطلوب بود درآورد . در آخرين مذاكره‌اى كه با پرفسور انيشتن داشت ، پرفسور نسبت به استدلال رياضى و منطقى فرضيهء او اظهار رضايت كرد . چون لازم بود كه نظريهء مطرح شده از سوى دكتر حسابى ، در آزمايشگاه مورد تحقيق قرار گيرد ، به دانشگاه شيكاگو - كه براى تجربيات فيزيكى كاملا مجهز است - رفت و چندين ماه به تجربه و آزمايش گذرانيد و نتايج مثبتى را كه گرفته بود ، به وسيلهء سخنرانى و انتشار در مجلهء فيزيك به اطلاع فيزيكدانان دنيا رسانيد . [ چون زندگينامهء جديدى از استاد دكتر محمود حسابى پس از صفحه‌بندى كتاب به دستمان رسيد ، ادامهء شرح حال ايشان را در پانويس شمارهء 51 صفحهء 447 ملاحظه فرماييد . ]