حايرى قمى ، حاج شيخ محمد على [ آيت‌الله ] حاج شيخ محمد على حايرى قمى در سال 1299 قمرى در قم متولد شد . پس از طى دوران خردسالى به تهران آمد و در حوزهء درس ميرزا حسن آشتيانى حاضر شد . در سال 1318 قمرى به نجف رفت و در حوزه‌هاى درسى آيت‌الله محمد كاظم خراسانى و آيت‌الله يزدى شركت جست . در سال 1325 قمرى به سامره و پس از جنگ بين‌المللى اول به كاظمين رفت . سپس از طرف آيت‌الله ميرزا محمد تقى شيرازى به كربلا احضار شد و پس از چند سال توقف در آنجا ، در سال 1349 قمرى به قصد زيارت مشهد رضوى به ايران آمد و هنگام مراجعت در قم اقامت گزيد و در آنجا حوزهء درسى داير كرد . شيخ محمد شريف رازى در كتاب خود به نام گنجينهء دانشمندان ، چنين مىنويسد : « علماى قم معتقد بودند كه پس از مرحوم آيت‌الله حايرى يزدى ، زعامت حوزهء قم با وى خواهد بود ، زيرا از حيث مقام علميت و تقوا و زهد و ورع و مخالفت با هواى نفس و اطاعت مولاى خود و صيانت نفس و محافظت دين ، كامل و سزاوار آن مقام بود ، لكن پس از فوت آن مرحوم بيش از سه سال زنده نماند و در آن مدت هم مبتلا به كسالت قلبى و بيمارى استسقاء گرديد . . . . » آيت‌الله حاج شيخ محمد على حايرى قمى در روز دوشنبه 22 ربيع الثانى 1358 قمرى وفات يافت و در قم به خاك سپرده شد . برخى آثار به‌جا مانده از او عبارتند از : 1 - مختارات . 2 - حاشيه بر كفايه . 3 - ردّ وهابيه . تأسيساتى كه توسط ايشان بوجود آمد عبارتند از : ساختمان مسجد نو قم در مقابل مقبرهء شيخان و احداث پارك ملّى قم . [ 1 ]

--> [ 1 ] م : شريف رازى ، محمد . گنجينهء دانشمندان ، ج / 1 .