افكار تند و چپ روانهء خود را بر جنبش حاكم نمايد . او هرچه بيشتر به مقامات شوروى نزديك شد ، با آنان باب مراوده و مكاتبه را باز نمود و خود را يكى از كمونيستهاى دوآتشه ايران معرفى كرد . درحالىكه در « كمنيترن » به احسان الله خان « باكونين » ايران لقب داده بودند ، يعنى او را آنارشيست مشهور ايران مىشناختند . افكار و انديشه‌هاى كمونيستى احسان الله خان با تفكر مذهبى و ناسيوناليستى « ميرزا كوچك خان » هيچ سازشى نداشت و سرانجام با وقوع كودتاى سرخ در نهضت جنگل ، احسان الله خان از دشمنان سرسخت « ميرزا كوچك خان » شد . اين كودتا ضربه‌اى سخت بر پيكر جنبش جنگل فرود آورد و رهبرى نهضت را به شكل ملوك‌الطوايفى درآورد . سرانجام احسان الله خان فريب توطئه « ساعد الدوله » پسر « سپهسالار تنكابنى » را خورده و خودسرانه با نفراتش براى فتح تهران عازم مىشود . « ساعد الدوله » به وى گفته بود كه چنانچه از راه تنكابن به تهران حمله شود او حاضر است واحدهاى چريكش را در اختيار بگذارد . لذا احسان الله خان بفرماندهى سه‌هزار نفر روس و ايرانى در ارديبهشت‌ماه 1300 خورشيدى بدنبال اجراى اين نقشه رفت و هنوز از محلى بنام « پل زغال » دور نشده بود كه ناگهان نيروى قزاق بفرماندهى « رضا خان » سردارسپه و واحدهاى جنگى « ساعد الدوله » از دو طرف او را محاصره كردند و جنگ سختى بينشان درگرفت كه منتهى به هزيمت نيروهاى احسان الله خان شد . احسان كه به زحمت جانش را از خطر نجات داده بود به رشت مراجعت كرد و نيروهاى متوارىشدهء وى را « ساعد الدوله » يك‌يك و دسته‌دسته با فرصت كافى خلع سلاح كرد . بالاخره با توافقهايى كه بين دولتين انگليس و شوروى شد ، طومار حيات سياسى نهضت جنگل نيز درهم پيچيده شد و قواى دولت مركزى ايران با يك يورش ، جنبش انقلابى جنگل را خاموش كرد . « ميرزا كوچك خان » بهنگام فرار از مهلكه در كوههاى پربرف ايران از سرما يخ بست و عده‌اى تسليم قواى دولتى شدند ، عده‌اى نيز به شوروى گريختند . احسان الله خان جزء دسته سوم بود . او بهمراه « حاجى محمد جعفر كنگاورى » « رضا خواجوى » ، « سيد ابو القاسم دره » و تعداد ديگرى از سران نهضت با كشتى به باكو رفتند و عمرى در آن كشور با مقررّى ماهيانه‌اى كه از طرف دولت شوروى برايشان معيّن شده بود زندگى كردند . عده‌اى گرفتار حبس و تبعيد و تيرباران شدند ، عده‌اى هم زير قطار رفتند و . . . « حسن مهرى » يكى از مجاهدين گيلان كه از وضع مهاجرين ايرانى در بادكوبه اطلاعات جالبى داشت نقل مىكند كه روزى احسان الله خان و « حاجى محمد جعفر