« عين الدوله » جهت تضعيف روحانيون مخالف و تشويق روحانيون طرفدار استبداد ، و پاداش به آنها ، توليت مدرسه « خان مروى » كه از بهترين مدارس قديم تهران بود و نيز امامت مسجد « خازن الملك » را كه هر دو مكان مذهبى تحت رياست حاج شيخ مرتضى آشتيانى اداره مىشد به « امام جمعه » و « آخوند آملى » كه مستبد و ضد مشروطه بودند واگذار كرد ، ( 1323 قمرى ) . حاج شيخ مرتضى آشتيانى و آقايان : « طباطبايى » ، « ملك المتكلمين » ، « سيد جمال افجه‌اى » ، « بهبهانى » ، « حاج شيخ مصطفى آشتيانى » ، « سيد جمال الدّين » ، « سيد محمد رضا مساوات » ، « حاج شيخ مهدى كاشى » و چند نفر ديگر پس از مراجعت از حضرت عبد العظيم براى حسن جريان نهضت مشروطيت و هماهنگى عمومى ، مجمعى تشكيل دادند و همه‌شب گرد هم جمع مىشدند و در اطراف سياست روز و راهى كه بايد در پيش بگيرند مشورت مىكردند . اين مجمع كه در حقيقت مجلس شوراى ملّيون بود تا روزى كه ايران مشروطه شد در يك فضاى صميمى مرتب منعقد مىشد . حاج شيخ مرتضى آشتيانى پس از فتح تهران توسط مشروطه‌خواهان و قبل از كودتاى اسفند 1299 « رضا خان » ، به مشهد رفته و مقيم آن ديار مىگردد ، به‌طورىكه بعدها يكى از رؤساى روحانيون آنجا مىشود . پس از به قدرت رسيدن « رضا شاه » ، وى كه در اثر سفر به تركيه و ديدار از « مصطفى كمال آتاتورك » سخت تحت تاثير مدرنيزه شدن تركيهء جوان واقع شده بود ، تصميم گرفت كه در ايران نيز سريعا تمدن غربى را به شكل ظاهرى آن پياده كند . ابتدا از لباس افراد شروع كرد و مردان را وادار به استفاده كردن از لباس متحد الشكل و كلاههاى پهلوى و فرنگى نمود ، و زنان را بر خلاف معتقدات مذهبى و سنتى ايرانيان با اعمال زور و خشونت ، به كشف حجاب واداشت . اين عمل مورد اعتراض روحانيان و بخش عظيمى از مردم قرار گرفت . اين اعتراض در شهر مذهبى مشهد كه مدفن امام هشتم شيعيان در آن ديار قرار دارد به انفجار توده‌ها منجر شد . در اين شهر مردم به خانه علماء دينى از جمله حاج شيخ مرتضى آشتيانى پناه برده و خانهء رؤساى روحانى را پايگاهى براى مبارزه با رژيم ساختند . حاج شيخ مرتضى آشتيانى بهمراه هفت تن ديگر از روحانيون مشهد تلگرافى خطاب به رضا شاه ارسال نموده و طى آن از وى خواستند كه طرح « حجاب‌زدايى » و « تغيير لباس مردان » را متوقف سازد . پاسخ او به اين تلگراف ، دستور حمله و كشتار مردم بىدفاع در مسجد گوهرشاد مشهد بود . در نيمه‌شب شنبه 21 تيرماه 1314 خورشيدى مسجد گوهرشاد كه