آزاد ، على محمد على محمد آزاد همدانى در سال 1302 قمرى در همدان متولد شد . او سنين جوانى را به فراگرفتن علوم فارسى و عربى گذرانده و يك دوره از صرف و نحو و بيان و بديع و كلام و ادبيات و قسمتى از فقه و اصول و منطق را فرا گرفت . او از همان اوان جوانى ، عشق وافرى به ترويج فرهنگ و تعليم و تربيت جوانان كشور از خود نشان مىداد . در سال 1300 خورشيدى ، به سمت رياست فرهنگ « كاشان » منصوب و به اصلاح امور فرهنگ و افتتاح « انجمن ادبى » پرداخت و پرچم علم و ادب در آن سامان برافراخت و در اثر مجاهدت در ترويج علم و ادب به حدّى مورد توجه اهالى كاشان قرار گرفت كه خود را بنده احسان « آزاد » مىشمردند . در اين موقع خبر وحشت اثر مرگ ناگهانى فرزند ارشدش ، از سنندج رسيد و مرگ اين جوان ، آزاد را پير و از زندگانى سير نمود ، ناچار به تهران منتقل شد . در سال 1313 خورشيدى به سمت مديريت ادبيات و بازرسى ادارهء فرهنگ همدان منصوب و در سال 1315 به مديريت دبيرستان « شاهپور » كرمانشاه برگزيده شد و دو سال هم به تربيت و تعليم دانشجويان آنجا انجام‌وظيفه كرد . در سال 1323 به رياست فرهنگ همدان منصوب و هم خود را به اصلاحات امور فرهنگى اين شهرستان مصروف داشت . او در 9 تيرماه 1324 خورشيدى درگذشت . قطعه شعر زير از آثار اوست : اى شمع به بزم امشب اشك از تو و آه از من * آراستن مجلس گاه از تو و گاه از من فرمود به مير عشق شاهنشه ملك حسن * در غارت شهر دل حكم از تو سپاه از من اى لطف توام شامل وى چهر توام در دل * تا بوده چنين بوده عفو از تو گناه از من اى چرخ اگر دارى با من سر هم‌چشمى * بنماى كه بنمايم مهر از تو و ماه از من بىشبهه جفا زشت است خواه از من و خواه از تو * البتّه وفا خوب است خواه از تو و خواه از من اين راه به هر تدبير بايست بپايان برد * تا چند گران جانى خواه از تو و خواه از من