سيد محمد باقر برقعى

2275

سخنوران نامى معاصر ايران ( فارسي )

صفا ( 1309 - 1224 ) محمد حسين صفا ، زادگاهش اصفهان و تولدش حدود سال 1262 هجرى قمرى است . در پانزده‌سالگى به خراسان شتافت و در يكى از مدارس قديمهء مشهد منزل گزيد و به درس و بحث پرداخت و تنها با اديب نيشابورى مصاحب و معاشر بود ؛ عزلت و گوشه‌نشينى اختيار كرد و كارش به استعمال حشيش كشيد تا آنكه قواى دماغىاش مختل شد . صفاى اصفهانى در شمار شاعران بلندپايه و اديبان بنام بود ، حافظه‌اى قوى و نيكو داشت ، به علوم ادبيت و عربيت تسلط داشت و از فلسفه و حكمت و تفسير و علم كلام بىبهره نبود . چندى در وادى عرفان و سير و سلوك گام نهاد و نسبت به زندگى مادى و تعلقات آن بىاعتنا بود و تا پايان عمر مجرد زيست . در اواخر حيات كارش به جنون كشيد و حدود سال 1309 درگذشت . ديوان صفا در خراسان و در كتابخانه ملك موجود است . سالها پيش منتخبى از اشعار او به نام « برگى از ديوان صفاى سپاهانى » با كوشش دكتر مظاهر مصفا و مقدمه‌اى فاضلانه دربارهء شرح حال و مقام شعرى صفا در شعر ، چاپ و منتشر گرديد . دكتر مصفا درباره شيوه شعر صفا مىگويد : « زبان صفا در شعر چه در قصيده و چه غزل ، زبان شاعران خراسان است كه با بعضى تعبيرها و اصطلاحات عرفانى و درويشى و زيباييهاى لفظى و معناى آميخته است . . . در غزلهاى صفا ابتكار و تازگى و ابداع بر تقليد و اقتفا مىچربد و شور و شوق و طلب زيبايى تازه و مخصوصى در آنها به چشم مىخورد كه نظير آن را در غزل هيچ‌يك از متأخران نمىتوان يافت . بعضى از غزلها و طرحهاى ابداعى و پرسوز و حال صفا در شعر بسيارى از متأخران گذشته نظير ندارد . غزلهاى چهارپاره و خوش‌لفظ و پرحال او و آهنگش از صفا برخاست و مىتوان گفت آنچه به صفا شخصيت