[ مقدمه ] به نام خداى سخن‌آموز تذكره‌اى كه در پيش‌رو داريد ، سه مجلد آن در سالهاى 29 و 30 و 34 از سوى انتشارات امير كبير طبع و نشر گرديد و مورد استقبال بىسابقه‌اى قرار گرفت ؛ چندان‌كه در اندك زمان ، نسخه‌هاى آن به فروش رفت و ناياب گرديد . « * » بااينكه ناشر محترم مكرّر درخواست تجديد چاپ آنها را داشت ، اما نگارنده از قبول درخواستش امتناع مىنمودم ، علتش اين بود كه مىخواستم بدانم كتاب تا چه حدّ در محافل ادبى ايران جا باز كرده و تا چه ميزان مورد قبول واقع شده است و چنانچه نارساييهايى در آن باشد ، با مرور زمان شناخته شود ، تا در رفع آن اقدام به عمل آيد . امروز پس از گذشت بيش از چهل سال كه از تاريخ نشر آن سه مجلد مىگذرد ، احساس مىكنم كه اين تذكره مورد قبول ادب دوستان و محققين قرار گرفته ، تا جايى كه بيشتر تذكره‌ها و جنگ‌ها و مجموعهء شعرهايى كه بعد از اين تاريخ از معاصران طبع و نشر شده ، از اين تذكره بهره جسته و به يك‌سخن از منابع مؤلفين و محققين به شمار رفته است . در سالهاى اخير بعضى از سرورانم مرا بر ادامهء كار تشويق فرموده و تكميل اين تذكره را

--> ( * ) جلد سوم اين تذكره پس از كودتاى سال 1332 ، در حالى كه آخرين فرم آن چاپ شده بود ، از طرف مقامات امنيتى جمع‌آورى و توقيف و پس از چندى به آتش كشيده شد كه پس از تلاش بسيار و سانسور بيش از يك‌صد صفحهء آن ، مجددا در سال 1334 اجازهء چاپ داده شد و منتشر گرديد . در اينجا لازم مىدانم از رفيق شفيق و فقيد سعيد شادروان آقاى سيد احمد طباطبايى قمى وكيل پايهء يك دادگسترى ياد كنم كه به پايمردى و همت او رفع مزاحمت از نگارنده و كتاب به عمل آمد . او در آن دوران اختناق ، بسيارى از گرفتاريهاى مردم و خانواده‌ها را مرتفع مىساخت و حتى عده‌اى را از مرگ رهانيد . خانهء وى پناهگاه گرفتاران دستگاه امنيتى بود و او نيز با گشاده‌رويى و بزرگوارى در رفع مشكلات مردم كوشش مىكرد . خدايش رحمت كناد و با اجداد طاهرينش محشور فرماياد .