دكتر عقيقى بخشايشي

32

طبقات مفسران شيعه ( فارسي )

شيعه ، در مسير مبارزات خود ، كوشيده است ، راه مستقيم الهى را نشان دهد ، چون نزول قرآن و هدف نهايى آن ، هدايت بشر به راه راست و صراط مستقيم مىباشد ، البتّه جاى تعجّب و شگفت نيست كه اين سنگرداران و مرزبانان ايمان و اعتقاد و حماسهء جاويد ، هم از سوى اردوى دوست ، و هم از سوى اردوى دشمن ، مورد تهاجم و يورش قرار گرفته باشند . نكتهء قوّت در اين مبارزهء علمى ، آن است كه آنان ، هرگز از هجمات دشمن و غرض‌ورزيهاى بيگانگان ترس و واهمه‌اى به خود راه نداده‌اند ، چون مبارزه با دشمن راه خدا را ، بالاترين احسان و نيكوكارى مىدانند كه بالاتر از آن ، نيكى و احسانى وجود ندارد . تنها نگرانى و تأسّف آنان ، از ناحيهء هم‌كيشان و هم‌مسلكان و هم‌قبله‌هاى خويشتن است ، كه بىجهت و بدون دقّت ، نيروها را به هدر مىدهند و تباه مىسازند و امكانات موجود ملل مسلمان را ، ضايع و نابود مىسازند ، و به‌جاى نشانه رفتن به دشمن مشترك قسم‌خورده و خدانشناس ، به‌سوى دوست و خودى شلّيك مىنمايند ، و با اين عمل نسنجيده و مطالعه نشده ، به دشمنان راه خدا ، اين فرصت را مىبخشند ، تا نفس راحتى بكشند ، و از فضاى آلودهء موجود ، جهت بسط و گسترش آرمان الحادى خود ، بهره‌بردارى سوء و ناروا انجام دهند و ملل اسلامى را به يوغ استعمار و استثمار بكشانند . * هدف تأليف خداوند عليم و بصير ، خود آگاه است ، كه گزينش مفسّران شيعه ، به عنوان نام و اسم كتاب ، هم بر نويسنده ، سنگين و نامطلوب بود ، چه به اعتقاد او ، بهتر آن بود به‌جاى اين گزينه ، نوعى ، نام مفسّران قرآن با مفسّران جمعى امّت اسلام ، انتخاب و برگزيده شود ، و به‌جاى جزء و جزء ، از كلّ و كليّت ، سخن به ميان آمده باشد ، و به جاى بخش و قسمت ، از مجموع و همه ، بحث و گفتگو شود ، چون دستور قرآن كريم و هدف تشريعى خداوند عالم ، تشكيل « امّت واحده » ، و ستايش معبود يكتا و واحد ، در سراسر پهنهء جهان مىباشد ، نه غير آن ، جايى كه مىفرمايد : إِنَّ هذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً واحِدَةً ، وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ ( سورهء انبيا ، آيهء 92 ) . ( اين است امّت شما ، امّتى هم‌كيش و متّحد و يكپارچه ، و من آفرينندهء شما هستم ، پس تنها خداى يكتا را پرستش كنيد . ) يا اينكه ، در سورهء مؤمنون مىفرمايد : إِنَّ هذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً واحِدَةً ، وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّقُونِ ( سورهء مؤمنون / آيهء 52 ) . ( اين است امّت شما ، امّت متّحد و هم‌كيش ، و من آفريدگار شمايم ، پس از سرپيچى فرمانم بپرهيزيد و تقوى را پيشه سازيد ) . و پيامبر عاليقدر اسلام ، در حجّة الوداع فرمودند : « يا ايّها النّاس أنّ ربّكم واحد ، و إنّ أباكم واحد ، كلّكم لآدم ، و آدم من تراب ، إنّ أكرمكم عند اللّه اتقاكم ، و ليس لعربيّ على عجميّ ، و لا لعجمىّ على عربىّ ، و لا لأحمر على أبيض ، و لا لأبيض على أحمر فضل ، الّا بالتّقوى ، ألا هل بلّغت ؟ اللّهم فأشهد ، فليبلّغ الشاهد منكم الغائب . » ( جامع الأخبار / ص 183 ) « اى انسانها ، خداى شما يكى ، و پدر شما يكى و همگى از آدم به وجود آمده‌ايد ، و آدم نيز از خاك آفريده شده است بافضيلت‌ترين شما ، پيش خدا ، پرهيزگارترين شما است . نه عربى را بر عجم و نه عجمى را بر عرب ، و نه سرخى را بر سفيد و نه سفيدى را بر سرخ ، ( به‌عنوان رنگ و پوست ) ، فضيلتى است ، مگر به پرهيزگارى . بيدار و هوشيار باشيد آيا پيام را رساندم ؟ خدايا تو خود گواه و شاهد باش كه رساندم ، آگاه باشيد هرآن‌كه شاهد شنيدن اين پيام بود ، مسئوليّت دارد كه به غايب نيز برساند . »