عزيز دولت آبادى
621
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي )
[ تأليفات مجذوب ] خزاين الفوائد : منظومهيى است در توحيد آغاز : بحريست لبالب از فرايد * شد نام « خزاين الفوائد » نسخههايى از آن به شرح زير در كتابخانهها هست : موزهء بريتانيا به شمارهء 6316 Or سدهء ( ظاهرا 11 ) . تهران كتابخانهء مجلس به شمارهء 8932 به روزگار سراينده 1077 . تبريز ، كتابخانهء ملى به شمارهء 2547 مورخ 1077 . تهران ، كتابخانهء دانشگاه به شمارهء 1 / 3006 مورخ 1108 . تهران ، كتابخانهء دانشسراى عالى به شمارهء 122 نستعليق سدهء 13 . در فهرست نسخهها ج 4 ، ص 3133 به يكى از مثنويات او هم اشاره شده است كه نسخهيى از آن در كتابخانهء ملك به شمارهء 5473 نسخ سدهء 12 هست آغاز : ( وهم است ز سعى خود نگونسار . . . ) و نسخهيى هم در كتابخانهء مجلس به شمارهء 1173 نستعليق 1236 هست آغاز : اى بر احديت تو برحق * كونين دو عادل موثق از لحاظ وزن محتمل است كه اين دو نسخه نيز قسمتى از « خزاين الفوائد » او باشد . شاهراه نجات : مثنوى عرفانى است در حدود سههزار بيت كه به سال 1066 يا 1068 به انجام رسانيده آغاز : اين كتاب از توجه حضرات * شد مسمّى به شاهراه نجات نسخى از آن در كتابخانهء مجلس به شمارهء 5216 از سدهء 11 و كتابخانهء دانشگاه تهران به شمارهء 2 / 3006 مورخ 1108 در كليات او و به شمارهء 4118 نستعليق 1133 و نسخهيى در موزهء بريتانيا به شمارهء 11700 or سدهء 11 - 12 هست . ( فهرست نسخهها ج 4 ، ص 2934 ) در كتابخانهء ملك نيز نسخهيى از شاهراه نجات كه درست يك هزار بيت دارد هست و به سال 1084 نوشته شده است . نصرآبادى بيت ذيل را در تاريخ اتمام اين مثنوى از خود شاعر شاهد آورده است : بهر تاريخش آنكه درها سفت * ( شاهراه نجات دلها ) گفت