عزيز دولت آبادى
12
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي )
روم در پشتهء كوهى چو اشتر خار مىبينم * ز شادى بشكفم چون گل كه در گلزار مىبينم تزريق صنعتى از صنايع بديع است كه در عهد صفويه رواج داشته و گويا تزريقى اردبيلى پيشواى اين شيوهء سبك بوده است . طرزى افشار نسبت به طرز اشعار خود و مقلدانش گفته : به طرز طرز طرزى ، طرز طرزيدن نه تزريق است * كه طرزيدن به طرز طرز طرزى محض تزريق است ( تحفهء سامى ، ص 366 - دانشمندان آذربايجان ، ص 85 - 86 ) ثانى صفوى عباس دوم فرزند صفى صفوى شب جمعه 18 جمادى الآخرهء سنهء 1042 در قزوين تولد يافت و در دهسالگى در كاشان جلوس كرد و به تاريخ 25 ربيع الاول سال 1077 در خسروآباد دامغان درگذشت و در قم دفن شد . وى در اصفهان آثار و ابنيهيى از خود به يادگار گذاشته ؛ آلاقاپو ( 1054 ) و چهل ستون ( 1057 ) و عمارات سعادتآباد از آن جمله است . ميرزا محسن تأثير مثنوى گلزار سعادت را در توصيف همين سعادتآباد منظوم ساخته و ولى قلى بيگ شاملو قصص خاقانى را به سال ( 1073 - 1085 ق ) به نام همين پادشاه تأليف كرده است . به نوشتهء نصرآبادى دقت طبع اين پادشاه در محاسبات دفترى به مرتبهيى بوده كه در حاشيهء ارقام و احكام تصرف و اعتراض مىنموده كه به خاطر شمس سياق نرسد . طبعش در ايراد معانى كمال قدرت داشته و ثانى تخلص مىكرده از اوست : به ياد قامتى در پاى سروى گريه سر كردم * چو مژگان برگ برگش را به خون ديده تر كردم * * * از هجر توام دو ديده خون مىگردد * احوال توام بىتو زبون مىگردد