عزيز دولت آبادى
مقدمه 29
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي )
از مراغه : شرف مراغهيى - ظهير الدّين مراغهيى - عثمان مراغهيى - عماد مراغهيى - غفوراى مراغهيى - فتوحاى مراغهيى - فخر مراغهيى - نصيراى مراغهيى و . . . از مرند : محمد هاشم طسوجى مرندى . « 1 » علاوه بر شاعران مذكور كه در فرهنگ سخنوران نيامده ، مرحوم تربيت از گويندگان ذيل هم ياد نكرده است : بهرامى اردبيلى ، جنونى اردبيلى ، لطيفى اردبيلى ( شمس الدّين ) ، نزارى اردبيلى ، همت اردبيلى ، چند تن از امرا و شاهزادگان صفوى ، تنهايى ارسبارى ، اصولى تبريزى ، ميرزا امين فرزند نورى بيگ ، جزمى تبريزى ، جمالى تبريزى ( شيخ محمد ) ، خاتمى تبريزى ( سدهء 9 ) ، خرمى تبريزى ، شفيع تبريزى ، صهباى تبريزى ، عبد اللّه تبريزى - عزيز تبريزى ، عسس تبريزى ، فتحى تبريزى ، مثال تبريزى ، مثلى تبريزى حلبى ، محمد على تبريزى ، مشعوف تبريزى ، مفتى تبريزى ، ولى تبريزى ، واقف خلخالى ( ميرزا ابو طالب ) ، حبيب دنبلى ، اديب مراغهيى ، امينى مراغهيى ، حامد مراغهيى . و اگر سخنوران معاصر : ( بخش دوم ) را به جمع مذكور بيفزاييم تعداد آنها به چندصد شاعر بالغ خواهد شد . پارهيى از اشتباهات تذكرهنويسان : اشتباهات منابع موجود كه معلول عدم فحص و استقصاء ، و اتكاء به مراجع معدود و بدى وضع ارتباط بوده است در مطاوى اين كتاب تا حدود امكان اصلاح شده است و ذيلا به پارهيى از آنها اشاره مىشود : 1 - طاهر اردبيلى در دانشمندان آذربايجان ، ص 248 « ظاهر » قيد و اين بيت ظهورى ترشيزى به او نسبت داده شده است :
--> ( 1 ) - از منابع و سخنورانى كه به علامت ( * ) مشخص شدهاند ، در چاپ دوم فرهنگ سخنوران ياد شده است .