أحمد گلچين معانى
مقدمه 6
تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي )
منابع مؤلف دربارهء شعراى سلف ، ذكر اصالت تمام يا قسمتى از هر تذكره ، نظر انتقادى دربارهء ارزش و اعتبار هريك ، بيان دقت نظر يا سهلانگارى تذكرهنويسان در گزارش احوال شاعران با ذكر شواهدى از هر مورد ، معرّفى نسخههاى خطى موجود در كتابخانههاى عمومى و خصوصى ايران و ساير كشورهاى جهان با ذكر شماره و مشخّصات هر نسخه ، شرح احوال و منتخبات اشعار و ساير آثار تذكرهنويسان . در مورد تذكرههايى كه به طبع رسيده است نيز دفعات طبع و محل آن و تاريخ انتشار و چگونگى چاپ هريك مشروحا مذكورست . و به اين ترتيب كتاب حاضر علاوه بر جنبهء راهنمايى و ارزش علمى كتابشناسى ، خود نيز تذكرة الشعراييست شامل تراجمى معتبر و منقول از منابع دست اول عصرى . برخى از تذكرهها فقط از طريق كتاب شناخته شده و جز نامى از آنها باقى نيست ، بههمينجهت براى ثبت در تاريخ ، نام آنها با شرح حال مؤلف و ذكر مأخذ بقلم آمده است . ترتيب كتاب را الفبايى قرار داد ، تا مراجعه بدان آسان باشد ، ولى در پايان كار يك فهرست سنواتى به ترتيب قرون و اعصار از اسامى تذكرهها بر ساير فهارس خواهد افزود تا مؤلفات هر قرنى به سهولت دانسته شود . از روزى كه مسوّدات اين كتاب تسليم ادارهء كل انتشارات دانشگاه گرديده ، بمرور تذكرههايى به طبع رسيده ، و يا نسخههاى خطى ديگرى شناخته شده است ، كه مجموع آنها انشاءاللّه در پايان جلد دوم به عنوان اضافات و استدراكات مذكور خواهد شد .
--> بقيهء حاشيه از صفحهء قبل مطلب قابل ذكر ديگر و در عين حال مايهء تأسف اينست كه نگارنده به يك نسخهء صحيح و كامل از تذكرهء عظيم عرفات العاشقين دست نيافت ، تا بتواند نامهاى درست سههزار و سيصد شاعر را فهرستوار ذكر كند ، چه نسخهء كتابخانهء خدابخش پتنه بهطورىكه در جاى خود ذكر شده ناقص است ، و مقدار زيادى از اوراق عكسى آن سياه و ناخواناست ، نسخهء كتابخانهء ملى ملك نيز علاوه بر آنكه ناقص است بسيار مغلوط و بدخط و كرمخورده هم هست ، و به نسخهء ثالث و كاملى هم دسترسى نبود تا اين منظور عملى شود .