است . او از جملهء دانشمندانى است كه به تمام موجبات و اسباب معرفت و فلسفه آگاهى داشت و حسابدار و مهندس و گياه‌شناس و فلك‌شناس بود . از تأليفات او در جبر و مقابله و حساب : كتاب فى حساب الدور ، كتاب البحث فى حساب الهند ، كتاب الجبر و المقابله و كتاب الجمع و التفريق است . 6 - ابو الفتح كراچكى متوفى به سال 449 هجرى است . او از علما و دانشمندان نامدار رياضى و همچنين از متكلمان و فقيهان و فلك‌شناسان معروف بود و آثارى هم در رياضيات دارد از قبيل : كتاب فى الحساب الهندى و ابوابه و عمل الجذور و المكعبات باقسامها . 7 - ابو العباس احمد بن طيب سرخسى كه در سال 286 هجرى كشته شد و از - برجسته‌ترين شاگردان كندى در فلسفه و علوم رياضى بود . كتابى به نام كتاب الارثماطيقى در اعداد و جبر و مقابله دارد . گروهى از علما و دانشمندان شيعه كه در رياضيات كار كرده‌اند عبارتند از : 1 - محمد بن ميسر بغدادى متوفى به سال 618 هجرى است كه قفطى دربارهء او گفته : « او مردى دانشمند و فاضل و به علوم قدما و هندسه و فلسفه و نجوم و حساب و فرائض آگاه بود . » 2 - ابو محمد همدانى كه در سال 334 هجرى مىزيست و از دانشمندان برجسته در رياضيات و فلك‌شناسى بود و كتاب الاكليل فى تاريخ اليمن و اذوائها از اوست . 3 - غياث الدّين منصور شيرازى متوفى به سال 940 هجرى است و كتاب الاساس فى الهندسه و رسالة الجهات الست از اوست . 4 - حكيم مهدى نراقى است كه بين سالهاى 1128 و 1209 هجرى مىزيست و رساله‌اى در حساب دارد كه پسرش احمد نراقى صاحب كتاب المستند در فقه آن را شرح كرده است . همچنين كتاب تحرير الاشكال در ترجمهء تحرير طوسى از اصول اقليدس از اوست . 5 - ابو العلاء محمد بن احمد معمورى بيهقى است كه تهرانى در كتاب خود الذريعة فى مؤلفى الشيعة از او ياد كرده است . او از فلاسفه و رياضيدانان بود و به رياضيات اشتغال داشت و در دقايق و رموز مخروطات تصنيفاتى دارد چنان كه در حيل و اثقال « فيزيك و مكانيك » هم تأليفاتى دارد . از آثار او در رياضيات كتاب الحساب و الجبر و المقابله است . « 1 » او در سال 485 هجرى كشته شد . « 2 »

--> ( 1 ) - - كتاب الذريعة ، ج 8 ، ص 7 ( 2 ) - ياقوت در معجم الادباء ، ج 17 ، ص 225 ، و طوقان در كتاب تراث العرب العلمى ، ص 331 شرح حال اين دانشمند را نوشته‌اند و نيز - انباء الرواة ، ج 2 و روضات الجنات ، ص 179