سيد على اكبر برقعى قمى

389

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )

ولّاد : بر وزن شدّاد لقب ابو العبّاس احمد بن محمّد ابن وليد بن محمّد مصرى است در طبقهء نحويان و اديبان و از خاندان نحو چنان‌كه خود نحوى و پدرش نحوى و جدّش نحوى بود و از مصر براى تحصيل علوم ادبيّه به عراق رفت و نزد زجّاج به كسب علم نحو پرداخت و در اين فنّ پيشرفت كرد چندان‌كه زجّاج او را بر ابو جعفر نحّاس كه هر دو از شاگردانش بودند برتر شمرد و پيوسته با كنايت از او به فضل و ادب ياد كرد . شاگردان پرسيدند : « مقصودت ابو جعفر نحّاس است ؟ » . گفت : « نه بلكه منظورم ولّاد است » . ولّاد پس از پايان تحصيل به مصر بازگشت و به تدريس و تصنيف پرداخت و از اوست : كتاب المقصور و الممدود و كتاب الانتصار سيبويه و در سال 302 درگذشت و ابو ولّاد كنيت حفص بن سالم حنّاط كوفى است در شمار محدّثان اماميّه . ولجى : منسوب است به ولجه بر وزن طلبه و آن ناحيتى است در مراكش از اعمال تاهرت و ابو محمّد عبد اللّه بن منصور تاهرتى ولجى در شمار فاضلان و اديبان و فقيهان و شاعران و متوفّاى 553 بدان منسوب است . ولوالجى : منسوب است به ولوالج بر وزن سگ صاحب نام قريه‌اى است در ناحيت بدخشان و ازآنجاست ابو الفتح عبد الرشيد بن ابى خليفه نعمان بن عبد الرزاق ولوالجى در شمار محدّثان . وليدآباذى : منسوب است به وليدآباذ معرّب وليدآباد بر وزن سعيدآباد از قراى همدان و ابو محمّد عبد الرحمن بن حمدان بن مرزبان وليدآباذى از اعلام محدّثان و متوفّاى 342 بدان منسوب است . وهّاس : بر وزن شدّاد نام نياى ابو الطيّب علىّ ابن عيسى بن حمزة بن وهّاس است معروف به ابن وهّاس از احفاد حسن بن علىّ بن ابى طالب عليهما السّلام و از شرفا و امراى مكّه و شاگرد زمخشرى و از اديبان و فاضلان و شاعران . وقتى از عمّه‌اش پيامى دريافت كرد كه از دور بودنش از ابن وهّاس شكايت كرد ابن وهّاس در جوابش اين ابيات را نظم كرد و براى او فرستاد : و مهدية عندى على بعد دارها * رسائل مشتاق كريم وسائله تقول إلى كم يا ابن عيسى تحنيا * و بعد اوكم ذا عنك ركبا نسائله فقلت لها فى البعد و العيس راحة * لذى الهم ان اعيت عليه مقاتله تا آخر ابيات كه در معجم البلدان مسطور است . ابن وهّاس در پانصد و چند درگذشت . وهبان : بر وزن رحمان نام وهبان بن صيفى غفّارى است از صحابهء پيغمبر و نام نياى عبد الوهّاب ابن احمد بن وهبان دمشقى حنفى است از مبرّزين در علوم ادبيّه و فقه و در شهر حماة منصب قضا داشت و قصيدهء رائيّهء او در بحر طويل آن هم هزار بيت در غرايب مسائل فقهى گواه تبحّر او در ادب و قدرتش بر نظم است و خود آن قصيده را شرح كرد و در سال 768 درگذشت . وهبيلى : منسوب است به وهبيل بر وزن كج بيل ، نام وهبيل بن سعد بن مالك بن نخعى است پدر تيره‌اى در قبيلهء نخع و از آن تيره است علىّ بن مدرك وهبيلى در شمار محدّثان و محمّد بن رفاعه نخعى وهبيلى كوفى در شمار محدّثان اماميّه .