نعمانى : منسوب است به نعمانيّه بر وزن عثمانيّه و آن شهركيست ميان واسط و بغداد و ازآنجاست محمّد بن ابراهيم بن جعفر نعمانى معروف به ابن ابى زينب و يا ابن زينب از اعلام علماى اماميّه و صاحب كتاب الغيبه معروف به غيبت نعمانى و كتاب الفرائض و كتاب الرد على الاسماعيليّة و ابو محمّد طلحة ابن محمّد نعمانى و بعضى نام او را احمد بن طلحه ضبط كرده‌اند در شمار اديبان و لغويان و شاعران و با حريرى صاحب مقامات مكاتبه داشت ، حافظه‌اش قوىّ و نظمش نيكو و داراى سرعت بداهت بود و در سال 520 درگذشت و از نظم اوست در ترغيب بر صبر و سكون : إذا نالك الدهر بالحادثات * فكن رابط الجاش صعب الشكيمه و لا تهن النفس عند الخطوب * إذا كان عندك للنفس قيمه فو اللّه ما لقى الشامتون * باحسن من صبر نفس كريمه و ابو على حسن بن خطير نعمانى ظهيرى و او را فارسى نيز گويند چه در شيراز درس خواند و فقيه گرديد در شمار اديبان و مفسّران و عروضيان و لغويان و صاحب كتاب تفسير كبير و شارح كتاب الجمع بين الصحيحين تأليف حميدى و كتاب تنبيه البارعين على المنحوت من كلام العرب و متوفّاى 547 . « 1 » نعيم : بر وزن زبير نام شانزده تن صحابى است و ابو نعيم كنيت احمد بن عبد اللّه بن احمد بن اسحاق اصفهانى است از اعلام محدّثان و اعاظم حفّاظ و صاحب كتاب حلية الابرار و كتاب حلية الاولياء و كتاب تاريخ اصفهان و كتاب ما نزل فى القرآن فى امير المؤمنين عليه السّلام و غير اين‌ها . ابن جوزى گفته : « ابو نعيم ميل خاطرش به مذهب اعتزال بود لكن بعضى از علماى اماميّه كه مجلسى از ايشان است آن را باور ندارند و مجلسى خود از احفاد اوست و به امامى بودن او تصريح مىكند » . ابو نعيم در سال 402 و يا 403 درگذشت . و نعيم بر وزن كريم نيز از اعلام است و ابو نعيم علىّ ابن حمزهء بصرى است از اعلام ادب و لغت و معاصر متنبى شاعر و راويهء اشعار او . متنبى به بغداد كه رسيد در خانهء او نزول كرد و مهمان او بود تا از آن شهر بيرون رفت . ابو نعيم كتابها پرداخت و بيشتر تصانيفش در ردّ بر جمعى از ائمّهء لغت است ، از جمله : كتاب الرد على الجاحظ فى الحيوان و كتاب الرد على ثعلب فى الفصيح و كتاب الرد على ابن زياد الكلابى و كتاب الرد على ابى خليفه الدينورى و كتاب الرد على ابن عمرو الشيبانى فى نوادره و كتاب الرد على ابى عبيد

--> - و در جنگ صفّين با سپاه على عليه السّلام بود . على او را عامل بحرين كرد متوفّى سال 37 ( الإصابة فى تمييز الصحابة : 3 / 562 ) . و نيز نعمان بن عدىّ بن نضلهء العدوى در شمار صحابيان و هم شاعران صدر اسلام بود . به اتّفاق پدرش به حبشه مهاجرت كرد . عمر بن خطّاب او را والى شهرى بين واسط و بصره كرد ، سرانجام به علّت سرودن اشعارى عمر او را معزول كرد ، متوفّى سال 30 هجرى ( الأعلام / زركلى : 8 / 38 ) . ( 1 ) - و نيز موسى بن يوسف بن احمد ايّوبى انصارى نعمانى شافعى مكنّى به ابو ايّوب در شمار قاضيان و مورّخان دمشقى است متولّد 946 و متوفّى 1000 هجرى قمرى . او راست : الروض العاطر فى ما تيسر من اخبار القرن السابع إلى ختام القرن العاشر ، نزهة الخاطر و بهجة الناظر ، خلاصة نزهة الخاطر ( الأعلام / زركلى : 7 / 332 ) .