ناهوج : بر وزن ساروج نام نياى ابو البدر حسن بن علىّ بن معمّر بن عبد الملك بن ناهوج است در اصل از مردم اسكاف بود و در بغداد از مادر زاد و در محلّهء ازج « 1 » مسكن گزيد . خطّش زيبا و بر سبك ابن مقله نوشت و در علوم ادبيّه بارع و در كتابت و ترسّل توانا بود و تصانيفى در ادب پرداخت و در ديوان الناصر لدين اللّه خليفهء عبّاسى كتابت كرد و در سال 588 از كار بر كنار گرديد و در سال 589 براى اداى حجّ به مكّه رفت و چندى در مكّه مجاور بود و ازآنجا به شام رفت و مدّتى در حلب اقامت نمود و ازآنجا به شام رفت و مدّتى در حلب اقامت نمود و ازآنجا به مصر كوچيد و در آنجا بماند تا در سال 596 درگذشت و از نظم اوست : و على الكثيب مخمر من تيهه * كالبدر من حسن و ليس بآفل حجبوه بالبيض الفواصل ما دروا * من حسنه و سيوفهم كالفاصل رشأ كان لحاظه مطرورة * قذفت بها غرضا حنية نائل و كان سحر بلاغة فى لفظه * اخذ يعقدها نوافث بابل و چند رسالهء ادبى او را ياقوت در معجم الادباء آورده است . نبأ : بر وزن كمر به معنى خبر نام ابو البيان نبأ بن محمّد بن محفوظ قرشى است و در حورانى گذشت . نباته : بر وزن گشاده و با فتح نون نيز صحيح است و اكثر با ضمّ آن تلفّظ كنند و نباته از اعلام است و نام پدر خرفة بن نباتة بن زيد كلبى است و در خرفه گذشت . و ابن نباته ميان چندين كس مشترك است و از جمله : ابو يحيى عبد الرحيم بن محمّد بن اسماعيل ابن نباته فارقى خطيب معروف و در انشاى خطب توانا و در حلب زيست و به خدمت سيف الدولة ابن همدان كمر همّت بست و چون سيف الدوله جنگهاى بسيار كرد بيشتر خطب ابن نباته در تحريك و ترغيب سپاهيان بر جنگ است . و ابن ابى الحديد ، پاره‌اى از خطب او را در شرح نهج البلاغة آورده است جايى كه امير المؤمنين على عليه السّلام لشكريان خود را بر جهاد ترغيب كرد . ابن نباته در سال 394 درگذشت . از جمله : ابو نصر عبد العزيز بن عمر بن محمّد ابن احمد بن نباته از شاعران مشهور و ستايشگر ملوك و وزرا و رؤسا بود و در مدح سيف الدوله قصايد بلندى دارد و اين چند بيت از قصيدهء لاميّهء اوست در مدح او : قد جدت لى باللها حتّى ضجرت بها * و كدت من ضجرى اثنى على البخل ان كنت ترغب فى اخذ النوال لنا * فاخلق لنا رغبة او لا فلا تنل لم يبق جودك لى شيئا اؤمله * تركتنى اصحب الدنيا بلا امل و شعر اخير او تكان‌دهنده است . معنى شعر اين است كه : « جود تو آرزويى براى من باقى نگذاشت و تو مرا در دنيا بدون آرزو رها كردى » . و در ترغيب بر جهاد گفته است : و من لم يمت بالسيف مات بغيره * تنوعت الاسباب و الموت واحد

--> ( 1 ) - ازج بر وزن كرج نام محلّتى است بزرگ در شرقى بغداد شامل چندين محلّهء كوچك و بزرگ ( مؤلّف ) .