اعلام . وى مردى دلير و مبارز بود و بصره را از دستبرد خوارج حفظ كرد تا جايى كه گفته‌اند بصرة المهلّب و در سال 83 در زاغول از قراى مروالرود درگذشت . و منسوب به اوست ابو محمّد حسن بن محمّد بن هارون مهلّبى وزير معزّ الدولهء ديلمى و پيش از اينكه به معزّ الدوله پيوندد در تنگى معيشت به سر برد و در يكى از سفرهايى كه كرد زجر بسيار كشيد و فراوان مشقّت ديد و آرزوى گوشت كرد و نيافت و ارتجالا اين ابيات را گفت : الا موت يباع فاشتريه * فهذا العيش ما لا خير فيه الا موت لذيذ الطعم يأتى * يخلّصنى من الموت الكريه إذا ابصرت قبرا من بعيد * وددت لو اننى ممّا يليه الارحم المهيمن نفس حر * تصدق بالوفاة على اخيه ابو الحسن عسقلانى كه با او سابقهء دوستى داشت همين‌كه آن اشعار را شنيد گوشتى خريد و طبخ كرد و ابو محمّد را اطعام كرد ، ابو محمّد كه به وزارت رسيد ، ابو الحسن كه در تنگدستى افتاده بود اين اشعار را نوشت و نزد ابو محمّد فرستاد : الا قل للوزير فدتك نفسى * مقال مذكر ما قد نسيه أ تذكر اذ تقول لضنك عيش * الا موت يباع فاشتريه ابو محمّد وزير وقتى بر آن وقوف يافت او را نعمت و خلعت بخشيد و ابو محمّد خود وقتى به وزارت رسيد اين ابيات را در وصف حال خود بگفت : رق الزمان لفاقتى * ورثى لطول تحرقى فانالنى ما ارتجيه * و حاد عما اتقى فلا صفحن عما اتاه * من الذنوب السبق حتّى جنايته بما صنع * المشيب بمفرقى ابو محمّد در سال 353 در طريق واسط از دنيا رفت و جنازهء او را به بغداد بردند و در مقابر نوبختيّه به خاك سپردند و ابو العبّاس احمد بن محمّد مهلّبى و در برجانى گذشت و ابو الحسن علىّ بن احمد مهلّبى از اعلام ادب و لغت و با متنبى شاعر مشهور در معنى و هم در لفظ اين شعر مناظره كرد : يا عمر و ان لا تدع شتمى و منقصتى * اضربك حتّى تقول الهامة اسقونى متنبى را نظر اين بود كه اشقونى بايد خواند از كلمه شقات راسى بالمشقاة ؛ يعنى با شانه مويم را شانه كردم . مهلّبى به او گفت : « از چندين راه خطا گفتى اوّل : هيچ‌كس شعر را به صورتى كه تو گفتى روايت نكرد . دوّم : مادهء شقاء مهموز است نه معتل . سوّم : چنين پندارم كه تو از خبر آن و آنچه را كه عرب در مورد هامه گويد آگاه نيستى . عرب تا خونبهاى سر را نگرفته است مىگويد : اسقونى ؛ سيرابم كنيد و وقتى گرفت و آرام شد مثل اين است كه بگويد شرب ؛ يعنى نوشيد خون را » . ابو الحسن مهلّبى در سال 385 درگذشت و حسن ابن محمّد بن علىّ مهلّبى حلبى صاحب كتاب الانوار البدريّة فى ردّ شبه القدريّة و ابو الحسن علىّ بن هلال ابن ابى معاوية بن احمد مهلّبى ازدى از فقيهان اماميّه و صاحب كتاب الغدير و كتاب الرشد و البيان و كتاب المسح على الرجلين و غير اين‌ها و احمد بن معقل مهلّبى ازدى نحوى در شمار اديبان و نحويان و متوفّى 664 . مهلهل : بر وزن مهيمن نام امرؤ القيس مهلهل ابن ربيعة بن حارث بن زهير تغلبى است دايى