سيد على اكبر برقعى قمى

89

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )

بهدلة : با فتح باى ابجد و سكون هاى هوّز و فتح دال بىنقطه و لام و در آخر تا ، نوعى از تند رفتن باشد و آن نام مادر ابو بكر عاصم بن ابى النجود است معروف به عاصم بن بهدله يكى از قرّاء سبع و در سال 128 درگذشت . بهدلى : به ضبط پيش منسوب است به بنى بهدل كه تيره‌اى است از قبيلهء سعد و ابو الخطاب عمرو بن عامر بهدلى در شمار شاعران بخصوص در فنّ رجز و يكى از كسانى كه اصمعى از او روايت كرده و گفتار و شعرش را حجّت گرفته است و نيز ابو الشعثاء يزيد بن زياد بهدلى از دليران و شريفان و شهيدان در واقعهء كربلا بدان منسوب‌اند و بهدل در لغت به معنى بچه‌كفتار است و هم به معنى پرنده . بهرايى : با فتح باى ابجد و سكون ها منسوب است به بنى بهراء كه تيره‌اى است از قبيلهء قضاعه و ابو اليمان حكم بن نافع بهرايى از محدّثان عامّه و متوفّى 221 بدان منسوب است . بهلول : با ضمّ باى ابجد و سكون هاى هوز بر وزن پرشور به معنى خندان و نيز به معنى پيشوايى كه خوبيها در او جمع باشد . نام جمعى است و مشهورترين ايشان « 1 » بهلول معروف به مجنون ( بهلول ديوانه ) است كه نوادر و قضاياى بسيارى از او نقل كرده‌اند و چنين به نظر مىرسد كه بهلول ، ديوانه نبود بلكه خويشتن را ديوانه وانمود تا بتواند آزادانه آنچه در دل دارد بگويد . و بعضى ديگر نيز راه بهلول را رفتند هم خواستنىهاى خود را گفتند و هم از شرّ مخالفان رستند . بهنسى : با فتح باى ابجد و سكون هاى هوّز و فتح نون و كسر سين بىنقطه منسوب است به بهنسا بر وزن سرب‌ها و آن قريه‌اى است در صعيد مصر و ابراهيم بن عبد الحىّ بن عبد الحقّ بهنسى در طبقهء دانشمندان فلكى و رياضى و متوفّى 1148 و ابو المحاسن مهلب بن حسن بن بركات بن مهلب بهنسى بدان منسوب‌اند . به يارى : با كسر باى ابجد منسوب است به بيار و آن قصبه‌اى است ميان بسطام و بيهق و ابو الفضل جعفر بن حسن بن منصور به يارى در شمار اديبان و شاعران و متوفّى 553 بدان منسوب است . بيّاسى : با فتح باى ابجد و تشديد ياى حطّى و كسر سين بىنقطه منسوب است به بيّاس كه شهرى است در اندلس و ابو العبّاس احمد بن يوسف يعمرى بيّاسى در طبقهء شاعران توانا و ابو الحجاج يوسف ابن محمّد بن ابراهيم انصارى بيّاسى از اعلام لغويان و اديبان و صاحب كتابى در تاريخ حوادث و متوفّى 653 و ابو بكر محمّد بن ابى دوس بيّاسى در شمار نحويان و شاعران قرن ششم بدان منسوبند و اين شعر تراويدهء خاطر بلند اوست : همتى فوق السماكين و رجلى فى الصعيد * و كذاك السيف فى الغمد و يعلو كلّ جنيد بياضى : با فتح باى ابجد منسوب است به بنى بياضة بن عامر بن زريق كه تيره‌اى از انصارند و علىّ بن يونس عاملى بياضى از محقّقان اماميّه

--> ( 1 ) - ابو وهيب بهلول بن عمرو الصيرفى كوفى معاصر هارون الرشيد متوفّى 190 هجرى ( فرهنگ فارسى / معين : 5 / 305 ) .