سيد على اكبر برقعى قمى
128
راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )
ابن جبير نيز مانند ابن بطوطه و ناصرخسرو قباديانى از رحلتى كه كرد ارمغان خوبى آورد و مشاهدات خود را در سفرى كه كرد نوشت و آگاهيهاى خوبى به يادگار گذاشت . جبعى : با ضمّ اوّل و فتح دوّم منسوب است به جبع و آن قريهاى است در جبل عامل و جمعى از اعاظم فقيهان و محقّقان ازآنجا برخاستهاند ، مانند : شيخ زين الدّين بن نور الدّين بن علىّ بن احمد بن محمّد ابن جمال الدّين بن تقى بن صالح بن مشرف جبعى عاملى معروف به شهيد ثانى يكى از نوادر روزگار در دانشجويى و دانشپرورى و كسى است كه براى فراگرفتن علوم سفرها و رحلتها كرد و از هر استادى كه مايهاى از دانش داشت و توانست خود را به او رساند كسب دانش كرد و فراوان دانش آموخت و فراوان دانش بپراكند و كتابها پرداخت ، از جمله : كتاب الروضة البهيّة ( از نفايس كتب فقه ) و كتاب روض الجنان فى شرح ارشاد الاذهان و كتاب المسالك و كتاب غاية المراد فى شرح الارشاد و كتاب تمهيد القواعد و كتاب منيّة المريد فى آداب المفيد و المستفيد و غير اينها . شهيد ثانى ميان دو تن كه خصومت داشتند داورى كرد محكوم برآشفت و پيش قاضى صيدا شكايت برد و شهيد را به بدعتگذارى متّهم كرد و قاضى نيز به سلطان سليم عثمانى ماجرا را نوشت و سلطان سليم فرمان كرد تا او را دستگير كنند و زنده پيش او برند ، شهيد نيز در پنهانى و پوشيدگى ، خود را به مكّه رسانيد و حالى كه از نماز پسين فارغ شده بود او را دستگير كردند و چهل روز در يكى از خانههاى مكّه او را زندان كردند آنگاه او را به قسطنطنيه بردند و پيش از آنكه او را زنده به سلطان سليم برسانند كشتند و سرش را نزد سلطان سليم فرستادند و تنش را در ساحل دريا به خاك سپردند و اين واقعه در سال 965 اتّفاق افتاد و مانند فرزند دانشمندش شيخ حسن بن شيخ زين الدّين از دانشمندان نامور و محقّقان بلندآوازه و صاحب كتاب المعالم و كتاب منتقى الجمان فى الاحاديث الصحاح و الحسان و كتاب مشكاة القول السديد فى تحقيق معنى الاجتهاد و التقليد و كتاب التحرير الطاوسى در رجال و غير اينها و ديوان شعر و كتاب معالم او بيش از سه قرن است كه كتاب درسى دانشجويان است و از جمله قصايدى كه پرداخته قصيدهء لاميّهاى است كه در نهايت رقّت و جزالت است و شيخ بهائى در كشكول آن را آورده است و در سال 1011 درگذشت . و مانند : دخترزادهء دانشمندش سيّد محمّد بن علىّ بن حسين ابن ابى الحسن موسوى جبعى عاملى در طبقهء محقّقان و فقيهان و رفيق بحث و درس دائى خود شيخ حسن صاحب معالم و اين دو دانشمند تا پايان عمر راه مصافات و دوستى صادقانه را سپردند و در اين كار انگشتنما گرديدند . و سيّد محمّد نيز كتابهاى محقّقانه پرداخت ، از جمله : كتاب مدارك الاحكام فى شرح شرايع الاسلام و شرح مختصر نافع و حواشى بر تهذيب و استبصار و الفيّهء شهيد . و مانند : فرزند شيخ حسن صاحب معالم ؛ شيخ محمد بن حسن بن زين الدّين جبعى عاملى در شمار فقيهان و اديبان و صاحب كتاب شرح تهذيب الاحكام و شرح استبصار و شرح اثناعشريّه و حواشى بر شرح لمعه و معالم و اصول كافى و مختلف و مدارك و مطوّل و رساله در تزكيه راوى و كتاب روضة الخواطر و نزهة النواظر و كتاب تحفة الدهر فى مناظرة الغنى