قراى بغداد » . و ابو بكر محمّد بن حسين بن عبد اللّه آجرّى از فقيهان و محدّثان شافعى و صاحب كتاب اربعين و متوفّى 360 ، و نيز ابو ولّاد حفص بن يونس آجرّى از محدّثان شيعه و از اصحاب امام جعفر صادق عليه السّلام ، و نيز زيد آجرّى از اصحاب امام باقر عليه السّلام بدان منسوبند . آلوسى : با همزهء كشيده و لام مضموم منسوب است به آلوسه بر وزن آسوده و آن قريه‌اى است بر كنار فرات و جمعى از اعلام ادب و فضل ازآنجا برخاسته‌اند از جمله : مؤيّد بن محمّد بن علىّ آلوسى از شعراى قرن ششم و از مخصوصان يحيى ابن هبيره وزير و متوفّى 557 . و از جمله : شهاب الدّين سيّد محمود آلوسى ، اديب بارع ، صاحب كتاب روح المعانى در تفسير قرآن و شارح قصيدهء عينيّهء عبد الباقى موصلى به نام الخريدة الغيبيّة في شرح القصيدة العينيّة و متوفّى 1270 . و از جمله : نعمان فرزند همان شهاب الدّين صاحب كتاب جلاء العينين فى المحاكمة بين الاحمدين و متوفّى 1317 . و مقصود از دو احمد يكى احمد بن حجر هيتمى ، ديگرى احمد بن تيميّه است . و بايد دانست كه ابن خلّكان عزّ الدّين بن اثير ، آلوسى را با همزهء مضموم حكايت كرده امّا درست همان ضبط اوّل است . آمدى : با همزهء كشيده و ميم مكسور منسوب است به آمد « 1 » و آن نام شهرى است در ديار بكر و جمعى از اعلام از آن شهر برخاسته‌اند از جمله : عبد الواحد بن محمّد بن محفوظ تميمى آمدى صاحب كتاب غرر الحكم و درر الكلم . و از جمله : ابو القاسم حسن بن بشر بن يحيى آمدى بصرى ، معاصر ابن نديم و مصنّف نيكوپرداز از قبيل : كتاب الموازنة بين الطائيين و كتاب المختلف و المؤتلف فى اسماء الشعراء و كتاب شدّة حاجة الانسان الى ان يعرف نفسه و كتاب نثر المنظوم و غير اين‌ها و متوفّى 371 . آملى : با همزهء كشيده و ميم مضموم منسوب است به آمل « 2 » كه از شهرهاى قديم مازندران است و از مشاهير دانشمندان اين شهر ، يكى شيخ عز الدّين شيعى ، معاصر محقّق كركى است شارح

--> ( 1 ) - آمدى : منسوب به شهر آمد در شمال بين النهرين واقع است كه از كنار آن رودخانهء دجله مىگذشته و امروز به ديار بكر معروف است . و لقب و نسبت چند تن از دانشمندان و از آن جمله : ابو الفضائل علىّ بن يوسف بن احمد - متوفّى 608 و سيف الدّين ابو الحسن علىّ بن محمّد ابن سالم تغلبى متوفّى 631 از فقهاى حنبلى و سپس شافعى كه در بغداد و دمشق و مصر اقامت داشت بدان منسوب است . از آثار اوست : كتاب ابكار الافكار و كتاب الاحكام فى اصول الاحكام ، و نيز ابو محمّد محمود بن مودود بن سالم ملقّب به سيف الدّين صاحب تصانيف ( لغتنامه / دهخدا : 2 / 176 ؛ فرهنگ فارسى / معين : 5 / 58 ) . ( 2 ) - آمل : از شهرهاى استان مازندران و در 240 كيلومترى شمال تهران واقع شده است و رود هراز از آن مىگذرد و به لهجهء مازندرانى سخن مىگويند و مذهب شيعه دارند . دانشمندان و محدّثان بزرگ ازآنجا برخاسته‌اند از آن جمله : محمّد جرير طبرى و فضل بن احمد زهرى و مير بزرگ را مىتوان نام برد . معجم البلدان مىنويسد : « آمل . . . بزرگترين شهرهاى طبرستان به زمين هامون و دشت و جزء اقليم چهارم ، طول آن 77 درجه و ثلث و عرض آن 37 درجه و سه‌ربع است » . و نيز آمل نام شهرى به غربى جيحون به فاصله يك ميل در راه بخارا از سوى مرو ، عامّه آن را آمو و آمويه گويند و ازآنجاست : عبد اللّه بن حمّاد شيخ بخارى و احمد بن عبده شيخ ابى داود ، و براى تميز -