سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

86

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

وى تابع مقررات عجيبى بود . مشهور است كه اگر كسى صبح براى ملاقاتش مىآمد او هم در جواب در همان وقت براى ديدارش مىرفت . در 65 سالگى به سال 1325 ه ق درگذشت . مولانا ابو الحسن شاه بر جنازهء او نماز خواند و در گورستان كشميريان در احاطهء تلسىرام به خاك سپرده شد . احمد ، سيد ، علامه هندى 1295 ه ق / 1878 م 1366 ه ق / 1947 م سيد احمد فرزند مولانا سيد ابراهيم در 18 ذىالحجّه 1295 ه ق در لكنهو به دنيا آمد و در ماه صفر 1298 ه ق همراه با پدرش به عراق رفت و در كنار قبور متبركه درس را آغاز كرد . بار دوم در 1305 ه ق به زيارت اماكن متبركهء عراق و ايران مشرف شد . تحصيلات خودش را نزد ميرزا محمّد حسن كشميرى ، مولوى سيد محمّد ، مدرس مدرسهء ناظميه ، مولوى سيد سرفراز حسين ، مولوى شيخ فدا حسين ، ملا سيد على اصغر ، مولوى مظفر على خان مرادآبادى و تاج العلماء به انجام رسانيد . قبل از رفتن به عراق سلسله سخنرانيها و تصنيف و تأليف را آغاز كرده بود . در سفر مولتان با يك عالم سنى مناظره كرد كه تاكنون مردم آنجا سپاسگزار او هستند . با يك مولوى شيعه دربارهء معراج جسمانى بحث و مباحثه كرد و همچنين با يك آريايى دربارهء ذبح حيوانات مباحثه كرد و به پيروزى رسيد . وى چندين بار به عراق سفر كرد ، در سال 1325 ه ق با اهل‌وعيال خود همراه بود . در سفر سال 1326 ه ق مسألهء تقسيم وقف غازى الدّين حيدر پادشاه اوده را حل و فصل كرد . در سال 1328 ه ق در لكنهو انجمنى به نام - يادگار علما - براى بزرگان خاندان اجتهاد تأسيس و مدت سى سال در آن انجمن خدمت كرد . در سال 1331 ه ق براى تقسيم وثيقهء موقوفه نواب ممتاز محل به كربلا سفر كرد . در همان زمان از اول شوال تا 16 شوال در نجف قحطى آب پيش آمد ، مولانا هر روز از كوفه آب فراهم و بين مردم مجانى تقسيم مىكرد . در همان سال مدرسهء مذهبى جعفريه را تأسيس كرد كه حدود 100 تا 125 محصل در رشته‌هاى جغرافيا ، هندسه ، حساب ، زبان تركى ، عربى و علوم دينى درس مىخواندند ، مولانا براى اين مدرسه زحمات زيادى را متحمل شد . در جنگ جهانى اول در سال 1333 ه ق / 1914 م خدمت بزرگى براى مردم انجام داد و 45 نفر ( زن و فرزند ) را به