سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

743

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

كتاب ديگر وى « تاج اللغات » است . دربارهء آن نوشته است كه در تاج اللغات ، بيشتر بخشهاى عربى را وى نوشته است . در الذريعة نيز همين اطلاعات داده شده است . غلام قاسم ص 429 سيد غلام قاسم اهل كهجوه ، واقع در بلوك سارن بهار بود . فرحت حسين ص 436 مولوى فرحت حسين بنارسى تا هنگام رفتن من به آفريقا ، يعنى نوامبر 1959 م زنده بود و در بنارس زندگى مىكرد . فرمان على ص 437 - 436 مولانا فرمان على مؤسس مدرسهء سليمانيهء پتنه نبود ، بلكه پس از تأسيس آن ، وى رياست مدرسه را به عهده گرفت . در مدرسهء ناظميه كه وى در آن تحصيل مىكرد ، خطيب اهل بيت مولانا سبط حسن و سيد محمد هارون زنگىپورى و مولانا سيد محمد داود زنگىپورى هم بودند و سؤالات ورقهء امتحان ايشان را آيت‌اللّه سيد كاظم طباطبائى و علماى ديگر نجف اشرف ترتيب داده بودند . وى در مظفرپور درگذشت . مولانا فرمان على هيچ پسرى نداشت . از تأليفات وى ، رسالهء « الولى » ( كه در آن به صورت مناظره انما وليّكم اللّه ، خلافت بلافصل امير المؤمنين را به اثبات رسانده ) در مجلهء اصلاح به چاپ رسيده است . فضل على ص 437 وى در سال 1925 م ، امتحان نهايى درجهء دوم را در مدرسهء الواعظين با موفقيّت گذراند و به درجهء سوم رسيد . فضل اللّه انجو ، شيرازى ص 440 - 439 نام پدرش امير فيض اللّه انجو شيرازى بود . تصنيفى از وى با عنوان « الخلود » در الذريعة ديده مىشود . فياض حسين ، ايوبى ص 441 - 440 طبق مجلهء اصلاح ( مورّخ 1350 ه ق ) ، وى در 16 رجب 1350 ه ق درگذشت . تعدادى از تأليفات مهم وى در الذريعة بدين شرح است : مرآة العقول ترجمهء معالم الاصول ، البلاغ المبين ، كشف منصور در ترجمهء دعاى نور ، اعمال عاشورا و اربعين . قادر حسين ، مدراسى ص 444 - 443 زندگينامهء خود نوشت ملا قادر حسين به زبان گجراتى است و من آن را مطالعه كرده‌ام . ترجمهء انگليسى آن را مؤسسه خيريه ( اوقاف ) ابراهيم در كراچى به چاپ رسانيده است . قاسم على ، بحرينى ص 445 تاريخ وفات وى در مجلهء اصلاح ( مورّخ 1350 ه ق ) 13 ذىالحجه 1350 ه ق درج شده و همراه نام وى ، « مولوى حكيم » آمده است . كاظم حسين ، لكنهوى ص 453 - 452 وى در مدرسهء سليمانيه پتنه تدريس مىكرد . كرامت حسين ، كنتورى ص 454 - 453 در صفحهء 454 سطر 21 پس از « مصروف مىداشت » اين جمله اضافه شود : در مجلهء اصلاح ( سال 18 ) ديده مىشود كه در 1333 ه ق او را به عنوان دبير كنفرانس شيعه انتخاب كرده بودند . كفايت حسين ، حافظ ، علّامه ص 460 - 457 دربارهء ايشان دو مسأله خيلى اهميت دارد : 1 - در پيشاور « انجمن شيعه سرحد » ، تحت سرپرستى ايشان سازماندهى شد . ( مجلهء اصلاح ، سال 27 ، شمارهء 7 ) . 2 - از مجلهء « الواعظ » ( مورّخ نوامبر 1925 م ) برمىآيد كه اهل تسنن براى مناظره با قاديانيها وى را انتخاب كردند ، ولى قاديانيها وارد ميدان مناظره نشدند .