سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
709
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
محمد مصطفى معروف به ميرآقا مجتهد از فرزندان او به شمار مىآيند . از ميان شاگردان معروف او مولانا سيد اعجاز حسين و مولانا سيد مهدى بن نجف على مصنف تذكرة العلماء قابل ذكرند . تأليفات او به شرح زير است : تفسير آيات معارف ؛ ارشاد المؤمنين ؛ بشارات انبيا در بيان نعت حضرت پيامبر گرامى صلّى اللّه عليه و آله از تورات و غيره ؛ رساله در ردّ نصارا ( « مكتن » دربارهء روزه و نماز اعتراض كرده بود ، مولانا نيز به فارسى پاسخ داده و نام رساله روى جلد و در مقدمه نوشته شده و چاپ آن احتمالا سال 1265 ه ق مىباشد ) ؛ رسالهاى در ردّ نصارا ( در جواب نامهء كشيش آگره ) ؛ تمحيص الحق در ردّ نصارى ؛ كشف الاستار در ردّ نصارى ؛ رسالهء فرق بين المحال العقلى و المحال العادى ؛ حاشيه بر حبل المتين شيخ بهايى ؛ ذخيره در ادعيه ماثوره ؛ كتابى در اصول فقه . هاشم عرف جهان شاه دهلوى 1073 ه ق / 1662 م 1150 ه ق / 1737 م سيد ميرزا هاشم شاه ، معروف به جهان شاه بن مير محمد مؤمن حسينى مرعشى كرمانى بخارى از خاندان علم بخارا بود و خود نيز يكى از علماى بزرگ و مقدس و زاهد به شمار مىرفت . از طرف پدرش به سلسلهء شاه نعمت اللّه كرمانى و از طرف مادر به سلسلهء سيد قاسم انوار تبريزى مىرسيد . وى « هاشمى » تخلص مىكرد و دربارهء مسألهء امامت نيز چند كتاب هم نوشته است و به جرم شيعه بودن به قتل رسيد . هجو ، ميرزا 1280 ه ق / 1863 م حكيم ميرزا على هجو فرزند حكيم ميرزا محمد سميع در كربلاى معلا به دنيا آمد و پس از مدتى به وطن خويش بازگشت و در نزد غفران مآب شرح تجريد را خواند و پس از كسب معارف و تحصيل در علوم و نيز علم آنگاه به طبابت پرداخت و غفران مآب او را بسيار دوست داشت . هدايت حسين 1306 ه ق / 1888 م مولانا سيد هدايت حسين فرزند مولانا على نقى بن سيد العلماء سيد حسين بود وى نزد