سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

705

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

والاجاه زخم دل است » آه و افسوس ! ( 1289 ه ق ) . ديوان فيض نشان ( 1291 ه ق ، چاپى ) از آثار اوست . وجاهت حسين ، ناظم 1300 ه ق / 1882 م 1344 ه ق / 1925 م مولانا وجاهت حسين بن سخاوت حسين فرزند نامور از خاندان اجتهاد لكنهو و عالم مشهورى بود . وى در لكنهو در 6 رمضان 1300 ه ق به دنيا آمد و بعد از اتمام دروس مقدماتى در نزد فقيه اعظم مولانا سيد سبط حسين و مولانا نجم الحسن و مولانا سيد محمد هادى و نيز مولانا سيد محمد باقر ادامهء تحصيل داد و سپس مدارك ممتاز الافاضل را از مدرسهء ناظميه و صدر الافاضل را از سلطان المدارس به دست آورد . وى طلاب را در خانهء خود تدريس مىكرد و علاوه بر آن در مدرسهء سلطان المدارس نيز درس مىداد . مولانا فردى باهوش ، خوش‌صحبت ، بذله‌گو و شوخ‌طبع و در عين حال شاعر و نويسنده و مدرس و خطيب بود ، عمامه و عبا مىپوشيد و كلاه بر سر مىگذاشت ، از بعضى افراد معتبر شنيده شده كه بحثهاى علمى طنزآميز كه به چاپ نيز رسيده از آثار اوست ، ولى به خاطر وقار علمى و وجاهت شخصى از نوشتن نامش خوددارى كرده است . وى به زبان عربى و فارسى و اردو شعر مىسرود و اشعارش دربارهء هر چيز فىالبداهه بود . در اوج صراحت و بلاغت سخنرانى مىكرد و در گفتارش ، نكات ظريف و مباحث علمى به خوبى مشهود بود و شنوندگان را به خود جذب مىكرد . در مجلسى پيرامون آيهء : « مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها » سخن گفت و به نحوى اين آيه را تفسير كرد كه اثر عجيبى در شنوندگان باقى گذاشت و اشعار و قصايدش نيز براى مردم ضرب المثل شده بود ، ولى متأسفانه اين فرد گرانمايه در سن 44 سالگى در 9 جمادى الثانى 1344 ه ق در حضور پدر ضعيف و برادر بزرگترش مولانا محمد كاظم حسين براى هميشه ديده از اين جهان فانى بربست . محمد باقر شمس نام سى تن از شاگردانش را ذكر كرده است كه بعضى از آنان بدين قرار هستند : مولانا محمد مصطفى جوهر صدر الافاضل ؛ مولانا ميرزا يوسف حسين صدر الافاضل ؛ مولانا